Ο Πρωθυπουργός, Γιώργος Α. Παπανδρέου, έκανε την  ακόλουθη δήλωση για την τραγική  απώλεια των δύο χειριστών  του ελικοπτέρου της Αεροπορίας Στρατού:

Είναι βαθιά  η οδύνη μας από την τραγική  απώλεια των δύο χειριστών του ελικοπτέρου της Αεροπορίας Στρατού.

Θρηνούμε  όλοι, οι Ένοπλες Δυνάμεις, ο Ελληνικός  λαός, την απώλεια δύο νέων ανθρώπων που έπεσαν την ώρα του καθήκοντος.

Στις οικογένειές  τους εκφράζω τα θερμά μου συλλυπητήρια και την συμπαράστασή μου. Οι σκέψεις  μας είναι μαζί τους.

>> Δείτε το βίντεο.

Φίλες και φίλοι, πρώτα  απ’ όλα, ένα μεγάλο ευχαριστώ γι’ αυτή τη θερμή υποδοχή και συμπαράσταση. Ειδικά τώρα που όλοι μας ζούμε μια πολύ δύσκολη στιγμή, για τη χώρα μας, μια δύσκολη κρίση, η Κρήτη δίνει δύναμη, συμπαράσταση, πάντα, η δημοκρατική Κρήτη αγωνίζεται.

Και αυτή η αγάπη που  νοιώθω, είναι κάτι που κι εμένα μου δίνει δύναμη να συνεχίσουμε έναν αγώνα, να γυρίσουν τα πράγματα, να «σηκωθεί» ο ήλιος, όπως λέμε, να υπάρχει στην Ελλάδα πάλι το χαμόγελο, να δώσουμε προοπτική, να μπορούμε να σταθούμε με τις δικές μας δυνάμεις κι όχι με δάνειες δυνάμεις.

Κι είναι ένας τόπος  εδώ, που γνωρίζω καλά, γιατί ήταν και αγαπημένος τόπος του πατέρα μου, του Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος ερχόταν, επισκεπτόταν, αγαπούσε την Κρήτη.

Αλλά είναι κι ένας άλλος λόγος που χαίρομαι γιατί βρίσκομαι κοντά σας. Ήμασταν τώρα στο Συνεταιρισμό σας, που έχει πάρει παγκόσμιο πρώτο βραβείο, κι αυτό δίνει επίσης κουράγιο, σε όλους μας. Διότι, τους τελευταίους μήνες ακούσαμε πολλά για την Ελλάδα, δύσκολα, πολλές φορές, απαράδεκτα και άδικα.

Η Ελλάδα έχει πολλές δυνατότητες, το αποδεικνύετε εσείς. Η Ελλάδα μπορεί να είναι η Ελλάδα της αξίας, η Ελλάδα που τα προϊόντα μας αναδεικνύονται πρώτα στον κόσμο, που είναι ανταγωνιστικά, που δίνουν εισόδημα στον αγρότη, στον εργαζόμενο.

Αυτό έχετε αποδείξει εσείς με τον Συνεταιρισμό σας και είναι πάρα πολύ σημαντικό να αναδείξουμε αυτό το ωραίο που έχει η Ελλάδα. Ό,τι καλύτερο έχει η Ελλάδα να το αναδείξουμε. Να μπορούμε να αναδείξουμε ότι πραγματικά με τον δικό μας κόπο, με τη δική μας παραγωγική δουλειά, με τη δική μας φαντασία, καινοτομία, δημιουργικότητα, με τη δική μας παραγωγή, μπορούμε να πάμε μπροστά.

Και πρέπει να τιμήσουμε  και τα δικά μας προϊόντα. Πρέπει ο κάθε τόπος να τιμήσει τα ελληνικά προϊόντα, όχι επειδή είναι ελληνικά, αλλά επειδή είναι καλά, επειδή είναι η παράδοσή μας. Παράδοση μας είναι η κρητική δίαιτα, αλλά δεν είναι μόνο κρητική η παράδοση που θέλουμε να κρατήσουμε, είναι εκείνη η παράδοση που αναγνωρίζεται σε όλο τον κόσμο και που δυστυχώς εμείς πρώτοι εγκαταλείπουμε.

Να ξαναβρούμε λοιπόν τις παραδόσεις μας, τις δυνάμεις μας, για να χτίσουμε πάλι την Ελλάδα των αξιών. Μια Ελλάδα που θα αναγνωρίζεται, θα είναι αξιόπιστη, θα είναι εκείνη που μπορεί να δώσει σιγουριά, ασφάλεια, προοπτική στις νέες γενιές.

Αυτός ο τόπος είναι  ευλογημένος. Αυτό είναι όμορφο χωριό – βλέπω έχετε κάνει και σημαντικές προσπάθειες αναπαλαίωσης-συντήρησης, για να κρατηθεί η αισθητική, η ομορφιά, το παραδοσιακό. Συνδυασμένο αυτό με την παραγωγική δραστηριότητά σας μπορεί να βοηθήσει να ξαναζήσει η επαρχία, να δώσουμε προοπτική σε αυτές τις περιοχές.

Θέλω να συγχαρώ όλους τους συνεταιριστές εδώ, διότι αυτή είναι και μία συνεταιριστική προσπάθεια, ένας Συνεταιρισμός, που δείχνει ότι όταν υπάρχει ένα σωστό πλαίσιο, μια σωστή τοπική ηγεσία, σωστές αντιλήψεις και πρακτικές, πάει μπροστά ο τόπος.

Αυτά που πρέπει να αλλάξουμε είναι τα κακώς κείμενα. Έχουμε τις δυνατότητες, υπάρχουν και οι άνθρωποι, υπάρχουν οι αξίες, απλώς αυτά πρέπει να αναδείξουμε, αυτά πρέπει να προστατεύσουμε, αυτά πρέπει να στηρίξουμε.

Γι’ αυτό είμαστε εδώ, είμαστε εδώ, ακριβώς, για να στηρίξουμε αυτές τις παραγωγικές δυνάμεις, τις δυνάμεις που πιστεύουν στην Ελλάδα, τις δυνάμεις που πιστεύουν στις δυνατότητες που έχει η Κρήτη, το χωριό σας, η Ελλάδα, ώστε να μην έχουμε ποτέ πια επιτηρήσεις, ποτέ πια κηδεμονίες, ποτέ πια κρίση.

Κι εμείς είμαστε  η Κυβέρνηση, το Κίνημα, που πάντα πάλευε γι’ αυτή την ανεξαρτησία, γι’ αυτή την αυτονομία, ώστε ο Έλληνας, η Ελληνίδα να έχουν πάντα το κεφάλι ψηλά. Αυτό θα καταφέρουμε και πάλι, με δυσκολίες. Ναι, πληρώνουμε λάθη του παρελθόντος, πληρώνουμε αμαρτίες του παρελθόντος, ιδιαίτερα των τελευταίων ετών, αλλά θα βγούμε απ’ αυτή την κρίση.

Και θέλω να στηρίξω τις προσπάθειες που κάνει και το Υπουργείο Γεωργικής Ανάπτυξης ιδιαίτερα εδώ, στον τόπο αυτόν, για τα θέματα του λαδιού, διότι έχουμε τη δυνατότητα πράγματι, μέσα από την ανάδειξη των σωστών προϊόντων η Ελλάδα να πάει μπροστά ξανά.

Συγχαίρω και πάλι τον Συνεταιρισμό. Θα ήθελα να παροτρύνω και τους ξενοδόχους της περιοχής και τα σούπερ μάρκετ της περιοχής: Αξιοποιήστε αυτή τη δυνατότητα, όχι μόνο γιατί αυτό είναι σωστό για την υγιεινή διατροφή, ή γιατί είναι διαφήμιση για τη χώρα μας, αλλά γιατί θα είναι ποιοτικά καλύτερος και ο τουρισμός, το τουριστικό προϊόν.

Αν, λοιπόν, ενώσουμε τις δυνάμεις μας, που είναι πολύ σημαντικό, θα έχουμε πολύ σημαντικά αποτελέσματα, όπως απέδειξε κι εδώ, αυτός ο Συνεταιρισμός.

Η παρουσία μου εδώ και η αγάπη σας, μου έδωσαν δυνάμεις και θα αναδείξω τη δική σας δύναμη, τη δύναμη του λαού μας, τη δύναμη του Ελληνισμού, τη δύναμη της Κρήτης, τη δύναμη αυτών των ανθρώπων που μοχθούν, παράγουν και κάνουν την Ελλάδα μια Ελλάδα της αξίας.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ και καλή μας συνέχεια.

Φωτογραφικό υλικό από την επίσκεψη του Πρωθυπουργού.

Σεβασμιότατε, Πρόεδρε της Βουλής, εκπρόσωποι των κομμάτων, αγαπητοί συνάδελφοι, υπουργοί, βουλευτές, εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης, των τοπικών αρχών, αγαπητοί Έλληνες της Διασποράς, είναι χαρά μου που με καλέσατε εδώ, στο Συνέδριό σας. Ένα μεγάλο ευχαριστώ, γι’ αυτή τη θερμή υποδοχή στο φετινό Παγκόσμιο Συνέδριο Κρητών. Των Κρητών απανταχού της γης.

Πριν ξεκινήσω θα ήθελα να εκφράσω τη βαθύτατη λύπη μου για το τραγικό συμβάν, σήμερα, στη βάση της Αεροπορίας Στρατού, στην Πάχη των Μεγάρων. Είναι βαθιά η οδύνη όλων μας από την τραγική απώλεια των δύο χειριστών του ελικοπτέρου της Αεροπορίας Στρατού. Θρηνούμε όλοι, οι Ένοπλες Δυνάμεις, η Κυβέρνηση, ολόκληρος ο Ελληνικός λαός, την απώλεια δύο νέων ανθρώπων που έπεσαν την ώρα του καθήκοντος. Στις οικογένειές τους εκφράζω τα θερμά μου συλλυπητήρια και την συμπαράστασή μου. Οι σκέψεις όλων μας είναι μαζί τους.

Φίλες και φίλοι, θα ήθελα, ξεκινώντας, να σας ευχηθώ να έχετε ένα παραγωγικό διήμερο. Το εύχομαι για πολλούς λόγους. Από την κρίση που περνάμε σήμερα θα βγούμε με συλλογική προσπάθεια, μαζί με μια νοοτροπία δημιουργικότητας, με έμπρακτη συμμετοχή στην κοινή προσπάθεια που κάνει η χώρα μας για να γυρίσει σελίδα.

Για το λόγο αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας σήμερα, η πρωτοβουλία που παίρνουν οι απόδημοι Κρήτες, όχι απλώς να συναντηθούν, να ξανασμίξουν, αλλά συνάμα να οργανώσουν ένα Συνέδριο γεμάτο από σημαντικές προσωπικότητες, ένα τόσο πυκνό σε προβληματισμό και προτάσεις Συνέδριο για την πορεία του τόπου.

Χαίρομαι που βρίσκομαι  κοντά σας, γιατί και εγώ, όπως και εσείς, είμαι παιδί της  Διασποράς. Και μάλιστα, όταν έκανα τη διατριβή μου στην Αμερική, ασχολήθηκα με μια ελληνική κοινότητα στο Χάρβαρντ του Κονέκτικατ, όπου ήταν πολλοί Κρήτες, και εκεί έμαθα και μερικούς κρητικούς χορούς. Όπως ξέρετε, εμείς οι Έλληνες της Διασποράς μαθαίνουμε πολλές φορές περισσότερους χορούς απ’ ότι οι Έλληνες στην Ελλάδα.

Και λέω πολλές φορές ότι, ένας Έλληνας της Διασποράς είναι διπλά Έλληνας. Διότι είναι μια μάχη το να είσαι και να παραμείνεις Έλληνας στην ξενιτιά. Και δεν είναι θέμα ούτε μοίρας, ούτε θέμα αίματος, είναι θέμα συνειδητής επιλογής. Το να είσαι Κρητικός στην ξενιτιά δεν είναι θέμα μοίρας αλλά θέμα επιλογής, συνειδητής επιλογής.

Επιλογή να αισθάνεσαι Κρητικός, να αγαπάς και να νοιάζεσαι την  Κρήτη, να αναδεικνύεις την όμορφη παράδοση της Κρήτης, να ‘σαι περήφανος για  την Κρήτη.

Γι’ αυτό χαιρετίζω αλλά και συγχαίρω την παρουσία σας σήμερα εδώ, διότι δεν κατάγεστε απλώς από την όμορφη Κρήτη, αλλά υπηρετείτε την Κρήτη, είναι συνειδητή επιλογή να την υπηρετείτε, να την τιμάτε και σίγουρα μαζί – σας το διαβεβαιώνω – και η Ελλάδα τιμά όλους σας για την παρουσία σας εδώ σήμερα.

Και είναι ακόμα πιο  σημαντική η παρουσία σας εδώ, αυτή την εποχή στην Κρήτη και την Ελλάδα. Διότι η παρουσία σας είναι μία ψήφος εμπιστοσύνης στον τόπο μας, στις δυνατότητες που έχει η χώρα μας και αυτός ο λαός. Είναι μια ψήφος εμπιστοσύνης για τις δυνατότητες της ιδιαίτερης πατρίδας, της Κρήτης, του κρητικού λαού, που και εγώ τόσο αγαπώ όπως αγαπούσε και ο πατέρας μου Ανδρέας Παπανδρέου. Ένα νησί, ένας κόσμος που ξέρει και διαπρέπει και εδώ και στον πλανήτη όλον.

Η παρουσία σας είναι  σημαντική και για έναν ακόμα λόγο. Στέλνετε ένα μήνυμα σε κάθε Κρητικό, σε κάθε Έλληνα παντού. Στέλνετε ένα μήνυμα παντού στον κόσμο. Ότι ο Ελληνισμός μπορεί.

Ακόμα και σε αντίξοες συνθήκες, όπως οι πρόγονοί σας έζησαν ως μετανάστες ή πρόσφυγες σε δύσκολες συνθήκες όταν έφυγαν από την Ελλάδα. Και όμως μπορέσατε. Μπορέσατε, διότι το παλέψατε εκεί που πήγατε, αλλά και διότι σας δόθηκαν ευκαιρίες, ελευθερίες, παιδεία, ένα πλαίσιο κανόνων και αξιοκρατίας. Σας δόθηκε αναγνώριση, σεβασμός για τις πραγματικές σας προσπάθειες, στήριξη για τις δημιουργικές σας ιδέες, για την επιχειρηματικότητά σας.

Μα και εσείς γίνατε οι ίδιοι μοχλοί αλλαγής στις νέες σας πατρίδες. Αμερική, Καναδάς, Αυστραλία, Γερμανία και αλλού, εσείς συμβάλατε καθοριστικά στην ανάπτυξή τους, στην δυναμική τους, στην βελτίωσή τους. Για να το πω πολύ απλά, εσείς ξέρετε, εσείς ξέρετε πολύ καλά τη δύναμη που έχει ο Έλληνας, τη δύναμη της Ελληνίδας, τη δύναμη του Ελληνισμού. Ξέρετε ότι η Ελλάδα έχει πλούτο.

Σήμερα, βρέθηκα σε διπλανό  χωριό, την Κριτσά. Ο Συνεταιρισμός της βγάζει το καλύτερο λάδι του κόσμου.  Πρώτο παγκόσμιο βραβείο 2008. Μπράβο τους. Δείχνουν ότι μπορούμε. Όμως θα ξέρετε ότι πολλές φορές το λάδι της Κρήτης ή της Καλαμάτας ή αλλού μένει απούλητο ή παίρνει εξευτελιστικά μικρή τιμή. Γιατί; Γιατί η Ελλάδα να μην αξιοποιεί τις πολλές δυνατότητες που έχει; Δεν έχουμε πλούτο; Δεν έχουμε δυνατότητες; Δεν έχουμε ανθρώπινο δυναμικό; Μήπως, όπως κάποιοι τους τελευταίους μήνες μας έγραφαν, είναι στο DNA μας;

Μας αποκάλεσαν τεμπέληδες, φυγόπονους, ψεύτες. Άλλοι άρχισαν μεταξύ σοβαρού και αστείου να λένε ότι, για να βγούμε από την κρίση θα πουλήσουμε τα νησιά μας, ακόμα και τον Παρθενώνα. Διαμορφώνοντας για την Ελλάδα μια άδικη και κίβδηλη εικόνα που μας πονάει όλους.

Πονάει και εσάς ακόμα περισσότερο που κάθε μέρα σας ρωτούν εκεί που βρίσκεστε, μα τι γίνεται στην Ελλάδα; Πως κατάντησε έτσι η χώρα σας; Σας πονάει ακόμα περισσότερο διότι ξέρετε την αλήθεια. Ότι εμείς οι Έλληνες έχουμε τεράστιες δυνατότητες όταν θέλουμε, όταν έχουμε το σωστό πλαίσιο, όταν υπάρχει ευνομία, δικαιοσύνη, διαφάνεια, λογοδοσία, αξιολόγηση, συμμετοχή, πρωτοβουλία και συλλογικό πνεύμα. Και εσείς οι Έλληνες της Διασποράς είσαστε οι ίδιοι ζωντανή απόδειξη των δυνατοτήτων του Ελληνισμού.

Τι έφταιξε λοιπόν και βρεθήκαμε εδώ που βρεθήκαμε; Η Ελλάδα δεν είναι μια φτωχή χώρα. Είναι όμως μια χώρα που δεν σεβαστήκαμε. Δεν διαχειριστήκαμε σωστά. Ούτε τον φυσικό μας πλούτο, ούτε το ανθρώπινο δυναμικό, τον πολίτη αυτής της χώρας, την νέα γενιά, τον συνταξιούχο, τον εργαζόμενο και επιχειρηματία.

Όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση πριν από περίπου 10 μήνες, βρήκαμε μια χώρα υπερχρεωμένη, τεράστια ελλείμματα, τεράστιο χρέος και βέβαια για τα χρέη δεν έφταιγε ο απλός πολίτης, δεν έφταιγε ο εργαζόμενος, δεν έφταιγε ο δημόσιος υπάλληλος, έφταιξαν νοοτροπίες και πρακτικές δεκαετιών, αλλά και μια κυβέρνηση που τις διόγκωσε, αντί να τις αντιμετωπίσει, αντί να κάνει νοικοκυριό, αντί να συνεχίσει ένα  σημαντικό έργο, το οποίο είχαμε αφήσει το 2004.

Θυμάστε το 2004 την Ελλάδα των Ολυμπιακών Αγώνων, την Ελλάδα του κύρους στα Βαλκάνια, την Ελλάδα που άνοιξε νέες πόρτες συνεργασίας με τη γειτονιά της, την Ελλάδα της ανάπτυξης, που τότε ήταν στο 5% του ΑΕΠ. Αντί να χτίσει πάνω σ’ αυτά, να διορθώσει έστω πράγματα τα οποία έπρεπε να διορθωθούν, ανέδειξε τις χειρότερες πτυχές  της ελληνικής πολιτικής ζωής.

Έλλειψη διαφάνειας, ατιμωρησία, άρνηση της Πολιτείας να εφαρμόσει  τους νόμους, αλλά και να αλλάξει  όσους νόμους έπρεπε να αλλάξουν, ώστε η Πολιτεία μας να αποκτήσει γερά θεμέλια. Αυτά έφεραν την Ελλάδα στο χείλος της χρεοκοπίας, την καταβαράθρωσαν στις διεθνείς αγορές, αλλά και στα μάτια των εταίρων μας διεθνώς.

Βρεθήκαμε να παλεύουμε  κυριολεκτικά για τη σωτηρία μας, να αμυνόμαστε ενάντια σε κερδοσκοπικές  επιθέσεις, οικονομικά συμφέροντα, που  στοιχημάτιζαν καθημερινά στην κατάρρευση της χώρας μας. Τι πρέπει να αλλάξει;

Ήρθε η ώρα να κάνουμε  κυριολεκτικά μια επανάσταση. Την  ονομάζω «την επανάσταση του αυτονόητου».

Γιατί το ξέρετε κι εσείς  καλά, που ζείτε στο εξωτερικό, στη Διασπορά, αυτονόητο είναι τα νοσοκομεία μας να μην λειτουργούν σωστά, να δημιουργούν τεράστια ελλείμματα, όταν αρκετοί γιατροί, δυστυχώς, αντί να δουλέψουν με επαγγελματική συνείδηση ζητούν το λεγόμενο «φακελάκι», για να γιατρέψουν τον ασθενή τους ή συναλλάσσονται κάτω από το τραπέζι με φαρμακοβιομηχανίες, για να συνταγογραφήσουν φάρμακα και θεραπείες που δεν χρειάζονται και κοστίζουν πέντε φορές παραπάνω από τα αντίστοιχα, π.χ., στην Γερμανία.

Αυτονόητο είναι το δημόσιο  να μην λειτουργεί και να δημιουργεί ελλείμματα προσλαμβάνοντας υπαλλήλους για κομματικούς, ψηφοθηρικούς λόγους, επειδή είναι προσωπικοί μας φίλοι ή ψηφοφόροι, αντί να τους επιλέγουμε αξιοκρατικά.

Αυτονόητο είναι να δημιουργείται  τεράστια γραφειοκρατία που δεν  αφήνει να στεριώσει καμία επενδυτική προσπάθεια, καθώς ο ξένος επενδυτής ή ο Έλληνας επενδυτής τρέμει την αδιαφάνεια και τη διαφθορά.

Θέλω να είμαι ειλικρινής, γιατί εμείς πρέπει να αλλάξουμε  την Ελλάδα και να μην «μασάμε» τα λόγια μας.

Αυτονόητο είναι τα Ταμεία μας να είναι άδεια, όταν χαρίζουμε φόρους στους πλουσιότερους και ρίχνουμε όλα τα βάρη στους φτωχότερους.

Αυτονόητο είναι να γενικεύεται  η αίσθηση της αδικίας, όταν ο πολίτης βλέπει διαφθορά ακόμα και στο ανώτερο πολιτικό επίπεδο. Πολιτικοί να δίνουν το κακό παράδειγμα και παράλληλα κανένας να μην τιμωρείται. Και αυτονόητα λέει ο πολίτης: «εγώ γιατί να πληρώσω φόρους;».

Αυτονόητο είναι να λυγίσει  το κράτος, όταν υπάρχει εκτεταμένη φοροδιαφυγή, να λυγίζει το ασφαλιστικό σύστημα, όταν είχαμε εισφοροδιαφυγή.

Αυτονόητο είναι να μην  μπορούμε να έχουμε ικανή δημόσια  υγεία και παιδεία.

Αυτονόητο είναι όταν υπάρχουν κλειστά επαγγέλματα, όταν από το 1971 δεν έχει δοθεί νέα  άδεια σε φορτηγατζήδες, να κοστίζουν  πολύ οι μεταφορές και βεβαίως  τα προϊόντα μας ακόμα περισσότερο.

Αυτονόητο είναι, όταν όλοι μας μάθαμε τα παιδιά μας να θέλουν να διοριστούν στο κράτος αντί να δοκιμάσουν τις δικές τους δυνάμεις στην επιχειρηματικότητα, σε μια παγκόσμια οικονομία, η παιδεία να γίνεται τυπολατρική και στείρα, να μην ανταποκρίνεται στην ανάγκη της εποχής μας να μαθαίνουμε τα παιδιά μας όχι να αποστηθίζουν πληροφορίες, αλλά να εντοπίζουν, να διαχειρίζονται, να αξιοποιούν κριτικά τις πληροφορίες, ο όγκος των οποίων έχει πολλαπλασιαστεί αλλά είναι προσβάσιμες στο διαδίκτυο με το πάτημα ενός κουμπιού.

Αυτονόητο είναι, όταν μάθαμε, αντί να αναπτύξουμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα, τα ελληνικά πλεονεκτήματα, τα κρητικά πλεονεκτήματα – ζητώντας το γρήγορο κέρδος, υποβαθμίσαμε το περιβάλλον μας, στραφήκαμε στα all inclusive, αντί για την κρητική δίαιτα – να μην είμαστε ούτε ποιοτικοί ούτε βεβαίως ανταγωνιστικοί.

Αυτονόητο είναι, να λείπουν βασικές υποδομές στην Κρήτη, όταν το κράτος βλέπει την περιφέρεια πελατειακά και στενά ψηφοθηρικά. Και η Κρήτη είναι παράδειγμα εγκατάλειψης στον τομέα των υποδομών.

Το 2004 η προηγούμενη  κυβέρνηση παρέλαβε μια Κρήτη  με έργα ώριμα, με χρηματοδότηση εξασφαλισμένη, με δημοπρατημένα έργα. Όχι μόνο δεν τα τελείωσαν, αλλά έχασαν και τα λεφτά που δικαιούταν αυτός ο τόπος, τους λεγόμενους κοινοτικούς, ευρωπαϊκούς πόρους. Με ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα τον βόρειο οδικό άξονα, που παραμένει έξι χρόνια τώρα χωρίς ολοκληρωμένο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Αυτονόητο ήταν, αυτή η κακοδιαχείριση να μην μπορεί παρά με δάνειες δυνάμεις να συντηρηθεί. Και δανειστήκαμε τα τελευταία λίγα χρόνια πάνω από 100 δισεκατομμύρια ευρώ. Σχεδόν διπλασιάσαμε το χρέος της χώρας τα τελευταία λίγα χρόνια.

Κάποια στιγμή αυτό το κράτος θα λύγιζε. Και λύγισε. Γιατί  το πελατειακό σύστημα δημιούργησε  εξαρτήσεις αντί να δημιουργήσει ανάπτυξη με τις δικές μας ελληνικές δυνάμεις. Και η εξάρτηση μας έφερε στην επιτήρηση με μνημόνια που συμβολίζουν βεβαίως την ταφόπλακα των παλιών πρακτικών και αντιλήψεων.

Σήμερα λοιπόν, καλούμαστε – και αυτό κάνει η κυβέρνηση – να κάνουμε την «επανάσταση του αυτονόητου». Όμως, πριν χρειάστηκε να σώσουμε την χώρα. Ήταν έτοιμη να βουλιάξει, κοντά στην χρεοκοπία. Και πήραμε δύσκολα μέτρα, πόνεσαν. Πόνεσαν όλους, ακόμα και αυτούς που μικρή ή και καμία ευθύνη δεν είχαν για την κρίση. Όμως δεν γινόταν αλλιώς. Ήταν καθήκον προς την πατρίδα.

Και αποδείξαμε έτσι την  αξιοπιστία μας και μαζί με αυτό εξασφαλίσαμε ένα σημαντικό πακέτο στήριξης από την Ε.Ε. και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Και σήμερα, μας δίνεται ο χρόνος να ανασάνουμε, για να κάνουμε τις μεγάλες αλλαγές που έχει ανάγκη η χώρα, για να προχωρήσει στο μέλλον με ασφάλεια, με αυτοπεποίθηση.

Μια μικρή παρένθεση  μόνο, επειδή πολλοί από εσάς θα ακούτε, μα γιατί δίνουν τα λεφτά στην Ελλάδα, δεν τους πρέπει, αυτοί τα σπαταλήσανε. Πρώτα από όλα, το πακέτο στήριξης δεν είναι τσάμπα λεφτά. Είναι δάνεια και μάλιστα με τόκο αρκετά υψηλό. Βέβαια λιγότερο όμως από εκείνον που θα βρίσκαμε στην αγορά.

Ποια είναι αυτή η  «επανάσταση του αυτονόητου»; Τι κάναμε και τι κάνουμε στην Ελλάδα τους τελευταίους μήνες. Χωρίς να σας κουράσω μια μικρή περιγραφή. Κάνουμε την κρίση ευκαιρία για αλλαγές που χρειαζόντουσαν εδώ και δεκαετίες.

Σε λίγους μήνες καταφέραμε να αντιμετωπίσουμε και να νομοθετήσουμε  πολύ σημαντικές και μεγάλες αλλαγές.

Μίλησα για τη διαφθορά. Το Brooking Institute στην Ουάσινγκτον δημοσιοποίησε πρόσφατα μια μελέτη για τη διαφθορά. Ξέρετε πόσα χρήματα θα κερδίσουμε; Περίπου 20 δις ευρώ το χρόνο, αν η Ελλάδα χτυπήσει τη διαφθορά.

Είναι 8% του ΑΕΠ της  χώρας μας. Δεν ξέρω πόσα λεφτά  πάνε στην Κρήτη από το κεντρικό κράτος. Ένα δις, πόσα θα είναι; Ίσως παραπάνω, 1,5-2. Σκεφθείτε 20 δις που χάνονται μέσα από τη διαφθορά. Γι’ αυτό ενδεικτικά σας λέω, τι έχουμε κάνει.

Καταπολεμούμε με όλες μας  τις δυνάμεις τη διαφθορά και τη φοροδιαφυγή, θεσμοθετώντας πραγματικό και ουσιαστικό έλεγχο του πόθεν  έσχες, ασκώντας ελέγχους παντού, φορολογώντας και τις offshore εταιρίες.

Λάβαμε πρωτοβουλία  στη Βουλή για Εξεταστικές  Επιτροπές, ώστε να λάμψει η αλήθεια για να μην κρύβουμε τίποτα κάτω από το χαλί.

Διακυβέρνηση ανοιχτή  στον πολίτη, με νομοσχέδια που τίθενται σε διάλογο και διαβούλευση σε ολόκληρη την κοινωνία.

Αξιοκρατία παντού στο  Δημόσιο, και στις προσλήψεις και  στην εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων.

Μια νέα φορολογική πολιτική, με νόμο, με την εφαρμογή της οποίας γίνεται για πρώτη φορά σημαντική ανακατανομή εισοδημάτων υπέρ των χαμηλόμισθων. Καταπολεμάται στη ρίζα της η φοροδιαφυγή.

Ο «Καλλικράτης», το νέο  μοντέλο διάρθρωσης του κράτους, άλλη φιλοσοφία για την υπηρεσία του πολίτη από την πολιτεία. Δίνουμε εξουσία πια στις Περιφέρειες. Στην Περιφέρεια της Κρήτης.

Νέο ασφαλιστικό, με όσα  προβλήματα και δυσκολίες είχαμε από τις γρήγορες προσαρμογές που πονάνε πολλούς. Αυτό το ασφαλιστικό εγγυάται τη βιωσιμότητα του συστήματος, εξασφαλίζει το δικαίωμα των επόμενων γενιών να ξέρουν ότι θα έχουν σύνταξη. Θα υπάρχει βασική σύνταξη για όλους και βεβαίως περίθαλψη, και βεβαίως, καθώς καλυτερεύει η Ελλάδα θα μπορούμε να επενδύσουμε και περισσότερα στον συνταξιούχο και στην περίθαλψη.

Διαφάνεια σε κάθε πράξη της διοίκησης και  Αυτοδιοίκησης. Όλες οι υπογραφές των δημοσίων υπαλλήλων μέχρι και των υπουργών και του Πρωθυπουργού στο διαδίκτυο, θα τις βλέπει όλος ο Ελληνικός λαός και όχι μόνο.

Απλοποίηση της διαδικασίας  ίδρυσης των επιχειρήσεων, αυτό που  ειπώθηκε και προηγουμένως, για να δώσουμε άμεση ώθηση στην επιχειρηματικότητα και στην ανάπτυξη της χώρας.

Νέοι νόμοι για την  προστασία του περιβάλλοντος  και για την πράσινη ενέργεια, για να μπούμε στο νέο μοντέλο  ανάπτυξης και να υπάρχουν επενδύσεις σε αυτό τον τομέα.

Αλλαγή των πολιτικών  μας για την καταπολέμηση της  ανεργίας, με νέα προγράμματα επιθετικής πολιτικής.

Ολοήμερο νοσοκομείο.

Ανοίγουμε τα κλειστά  επαγγέλματα, όχι μόνο στις μεταφορές, αλλά σε κάθε τομέα, όπου υπάρχουν αθέμιτα προνόμια που χτυπούν το εισόδημα και δημιουργούν πληθωρισμό που χτυπά το κάθε νοικοκυριό.

Βεβαίως, έχουμε και το μεταναστευτικό νόμο. Και εμείς και όσοι είναι μετανάστες στο εξωτερικό ξέρουν τι σημαίνει να έχεις το δικαίωμα να ελπίζεις ότι μετά από πολλά χρόνια, θα γίνεις μέλος με όλα τα δικαιώματα της κοινωνίας και έχουμε πολλούς ανθρώπους ανάμεσά μας, μετανάστες, που θέλουν να κάνουν την Ελλάδα πατρίδα τους.

Έχουμε μια διαδικασία σε εξέλιξη, και ελπίζω ότι θα γίνει συζήτηση πολύ σύντομα για το θέμα της ψήφου των μεταναστών. Να δούμε ακριβώς με ποιο σύστημα θα γίνει, χωρίς όμως να μεταφέρουμε τα μικροκομματικά προβλήματα έξω, στον απόδημο Ελληνισμό. Διότι δε θέλουμε εσείς να αισθάνεστε εξάρτηση από την μικροκομματική πολιτική της Ελλάδας, αλλά να αισθάνεστε ότι μπορείτε να έχετε λόγο για τα μεγάλα καθοριστικά προβλήματα, να βοηθήσετε και να συμμετέχετε σε αυτά στη χώρα μας.

Πράγματα, αν τα αθροίσει κανείς αυτά τα ζητήματα, θα διαπιστώσει ότι σιγά-σιγά έχουμε νέα δεδομένα στη χώρα. Και αλλάζουν και πολλά ακόμα. Τα επόμενα βήματα είναι στην υγεία και την παιδεία.

Πώς μπορείτε εσείς να μας βοηθήσετε; Πρώτα απ’ όλα, θα συναντήσετε πολλούς τις μέρες που θα βρίσκεστε στην Ελλάδα και θα ακούσετε – όχι μόνο τώρα αλλά και παλαιότερα – μια φράση ή μερικές φράσεις όπως: Η Ελλάδα δεν φτιάχνετε ποτέ, εμείς οι Έλληνες δεν αλλάζουμε, ή θα ακούσετε, καλές οι σκέψεις αυτές, αλλά αυτά δεν γίνονται στην Ελλάδα.

Το πρώτο που σας  ζητώ είναι να τους διακόψετε και  να τους πείτε: Τέλος η μιζέρια. Τέλος  οι δικαιολογίες. Η Ελλάδα μπορεί. Και εσείς το ξέρετε ως απόδημοι ακόμα καλύτερα. Δώστε σε όλους αυτή την αυτοπεποίθηση που εσείς έχετε για τον Ελληνισμό. Διότι οι αλλαγές αυτές πράγματι θα είναι δύσκολες, εάν δεν τις πιστέψουμε πρώτα εμείς οι ίδιοι. Το ξέρετε όμως ότι μπορούμε.

Δεύτερον, θα επαναλάβω αυτό που ειπώθηκε από πολλούς. Επενδύστε στην Ελλάδα. Δεν εννοώ αναγκαστικά όμως χρήματα. Αλλά με τον χρόνο σας, την εμπειρία σας, τις επαφές σας, τις γνώσεις σας, την φαντασία σας, σας καλώ να συμμετέχετε στην κοσμογονία που επιχειρούμε στην Ελλάδα. Η Κρήτη θα μπορέσει να δημιουργήσει με δυναμισμό, με τις αλλαγές που κάνουμε, ειδικά με τον Καλλικράτη.

Δίνοντας στην περιφέρεια¨, την κάθε περιφέρεια της χώρας, πολλές αρμοδιότητες, εξουσίες, απελευθερώνοντας πόρους που σήμερα απορροφούνται από ένα κεντρικό, γραφειοκρατικό πελατειακό κράτος. Και η Κρήτη έχει τεράστιες δυνατότητες.

Σεβασμιότατε, επειδή είπατε να βοηθήσουμε την Κρήτη, το πρώτο που θα δώσουμε στην περιφέρεια είναι να μπορούν να απελευθερωθούν οι ίδιες της οι δυνάμεις, διότι αυτές καταπιέζονται από ένα σύστημα, το οποίο δεν είναι αθηνοκεντρικό, είναι πελατειακό. Όλες οι περιοχές, ακόμα και οι Αθηναίοι καταπιέζονται απ’ αυτό το σύστημα. Να απελευθερώσουμε τις δυνάμεις της χώρας. Πόρους για ανθρώπινες δυνάμεις.

Σήμερα η Κρήτη μπορεί, και μαζί, να αξιοποιήσουμε αυτό το κεκτημένο που λέγεται Καλλικράτης, αυτό το νέο διοικητικό σχήμα, να καταρτίσουμε ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό πρότυπο, ώστε να γίνει μια σύγχρονη Περιφέρεια – πρότυπο για ολόκληρη τη νότια Ευρώπη.

Συνδέοντας τα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ της Κρήτης με την περιφερειακή και το υπόδειγμα της πράσινης ανάπτυξης. Συνδέοντας τον τουρισμό με την ιστορία και την παράδοση, με την Κρητική διατροφή, αλλά και με άλλες, σύγχρονες υπηρεσίες, όπως είναι για παράδειγμα οι ιατρικές υπηρεσίες, τα νοσοκομεία και οι πανεπιστημιακές κλινικές.

Η Κρήτη θα μπορούσε να αποτελέσει μια υγειονομική Περιφέρεια – πρότυπο, δημιουργώντας συμπράξεις μεταξύ του ΕΣΥ, των Σχολών και των ήδη άρτιων ξενοδοχειακών υποδομών της. Δεν καταλαβαίνω γιατί τα νοσοκομεία μας και τα πανεπιστήμιά μας – ή μάλλον καταλαβαίνω γιατί, αλλά το θέτω και ως αυτονόητο – να μην μπορούν να έχουν έσοδα και από ξένους που θα έρθουν στη χώρα μας είτε για την υγεία, είτε για την παιδεία.

Αντί να εξάγουμε φοιτητές, να εξάγουμε γνώση. Σήμερα εξάγουμε φοιτητές. Πρέπει να εξάγουμε γνώση φέρνοντας φοιτητές εδώ και μεγαλώνοντας τα πανεπιστήμιά μας προς όφελος της τοπικής κοινωνίας και της περιφέρειας. Να διεθνοποιήσουμε τα πανεπιστήμιά μας. Και μέσα απ’ αυτό να στραφούμε σε ένα νέο τουριστικό μοντέλο, βασισμένο όχι στην χαμηλή ποιότητα, αλλά στην ποιοτική αναβάθμιση και προσέλκυση νέων τουριστών.

Και εδώ ξέρω ότι έχετε  υπογράψει εσείς με το ΙΤΕ μία  προγραμματική συμφωνία, απ’ το Πανεπιστήμιο, το Συμβούλιό σας, και  για θέματα παιδείας και όνειρό μου  πολλά χρόνια είναι να δω στην Κρήτη ένα ίδρυμα αριστείας, καινοτομίας και εκπαίδευσης, που θα είναι όχι το δεύτερο αλλά το πρώτο στον κόσμο, για τον τουρισμό.

Θα ήθελα εσείς σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο, το ΙΤΕ, τους ξενοδόχους και ξενοδοχοϋπάλληλους, την Αυτοδιοίκηση, τους συνεταιρισμούς και τα επιμελητήρια, να δουλέψετε μαζί, να φέρετε μια πρόταση πώς αυτό θα οργανωθεί, να βγούμε από τα σημερινά καλούπια, να το δούμε με μεγαλύτερη φαντασία και να μπορούν μάλιστα και τόσοι νέοι Έλληνες απόδημοι που θέλουν να σπουδάσουν στην Ελλάδα, να έχουν αυτό το δικαίωμα και να χαίρονται και να τους δώσουμε την  καλύτερη δυνατή παιδεία. Περιμένω τις δικές σας πρωτοβουλίες.

Θέλω επίσης να πω ότι  για μας το νησί σας, η Κρήτη, το νησί μας, πρέπει να είναι και αυτόνομο ενεργειακά. Μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τη μεγάλη ηλιοφάνεια, αλλά και την ήδη μέχρι σήμερα μεγάλη υποδομή στις λεγόμενες ΑΠΕ. Και δημιουργώντας βέβαια τις απαραίτητες υποδομές, που όπως είπα λείπουν από την Κρήτη.

Η Κρήτη είναι ένας από τους επόμενους – και πάλι – προορισμούς μου, όπου θα κάνω περιοδεία, όπως σε όλες τις περιφέρειες, συναντήσεις, ξεκινώντας με κλιμάκιο υπουργών, συζητώντας με τους παραγωγικούς φορείς του νησιού, εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης, όλα τα ζητήματα της ανάπτυξης και της προοπτικής. Γι’ αυτό και σήμερα δεν είναι μια ομιλία εξαγγελιών, ούτε θα είναι και την επόμενη φορά που θα βρεθώ, αλλά μια συνομιλία, για να αποφασίσουμε από κοινού ποια θα είναι η αναπτυξιακή ταυτότητα κάθε περιφέρειας. Εσείς θα πρέπει να έχετε όμως τον πρώτο λόγο.

Βέβαια, η κεντρική κυβέρνηση έχει τις υποχρεώσεις της. Η κεντρική κυβέρνηση πρέπει να συμβάλει και είμαστε δεσμευμένοι να συμβάλουμε ιδιαίτερα για τις απαραίτητες υποδομές. Συστήνουμε λοιπόν Ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία «Υποδομές, Μεταφορές και Δίκτυα Ανάπτυξης Κρήτης ΑΕ», η οποία θα αναλάβει την υλοποίηση του Προγράμματος Υποδομών.

Πιο συγκεκριμένα η εταιρία  αυτή θα αναλάβει την υλοποίηση του  Βόρειου Οδικού  Άξονα Κρήτης, του Νότιου Οδικού Άξονα Κρήτης και  γενικά όλου του Διευρωπαϊκού Οδικού Δικτύου του νησιού.

Επίσης, η ίδια εταιρία  θα αναλάβει την υλοποίηση της  Σύμβασης Παραχώρησης που θα συναφθεί για την υλοποίηση του  Νέου Διεθνούς Αεροδρομίου του Καστελλίου Ηρακλείου Κρήτης, καθώς και οποιοδήποτε  μεγάλο έργο της ανατεθεί. Για να είναι η εταιρία που συστήνεται άμεσα αποτελεσματική, θα ενσωματώσει την εμπειρία της εταιρίας του Δημοσίου που κατασκεύασε την ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Έχει τεράστια εμπειρία και βεβαίως και εκεί με πολύ δύσκολες συνθήκες.

Ήδη από το Σεπτέμβριο στελέχη της ΕΓΝΑΤΙΑΣ θα εγκατασταθούν  στην Κρήτη για να οργανώσουν και να ενισχύσουν την νέα εταιρία και να εγκαταστήσουν τα απαραίτητα διαχειριστικά συστήματα και εργαλεία.

Επιτέλους ο Βόρειας Άξονας της Κρήτης πρέπει να μελετηθεί, να κατασκευαστεί με νέες επικαιροποιημένες και ενιαίες προδιαγραφές. Ήδη με τη συνδρομή των στελεχών της ΕΓΝΑΤΙΑΣ αναθεωρούνται αυτές οι μελέτες μαζί βεβαίως και με τους αρμόδιους φορείς της Κρήτης.

Μετά την οργάνωση και εκπόνηση των μελετών του  στρατηγικού αυτού σχεδίου που  έχει ήδη δρομολογηθεί, θα είμαστε  έτοιμοι να  αυξήσουμε και τη ροή χρηματοδότησης του έργου, υπάρχουν έργα από το ΕΣΠΑ, για να πετύχουμε την ταχύτερη υλοποίηση του διευρωπαϊκού οδικού δικτύου στην Κρήτη.

Με τον ίδιο ακριβώς  οργανωμένο τρόπο σχεδιάζουμε την  ενεργειακή πολιτική για την Κρήτη. Η Κρήτη βρίσκεται στην προνομιούχο θέση να καλύπτει ήδη ενεργειακές της ανάγκες από Ανανεώσιμες Πηγές σε ποσοστό που είναι μεγαλύτερο από οποιαδήποτε άλλη περιφέρεια της χώρας. Είναι δηλαδή περίπου το 16% των αναγκών σας που καλύπτονται από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Υπάρχει όμως μια τεχνική αδυναμία. Διότι ακριβώς εδώ έχετε ανάπτυξη αυτών των μονάδων, υπάρχει έτσι ένας κορεσμός του υπάρχοντος συστήματος. Δηλαδή, υπάρχει αδυναμία να υποδεχθεί νέες μονάδες αυτή τη στιγμή το σύστημα, το δίκτυο, και αυτό δημιουργεί αδυναμία ικανοποίησης νέων αιτήσεων. Αυτό όμως είναι ένα τεχνικό πρόβλημα, που βεβαίως θα λυθεί με τις απαραίτητες υποδομές. Γιατί είναι στρατηγική μας επιλογή να αναπτύξουμε την ενέργεια των Ανανεώσιμων Πηγών.

Θα επιτραπεί η εγκατάσταση  οικιακών φωτοβολταϊκών και φωτοβολταικά στις στέγες που δεν επιτρέπονταν μέχρι σήμερα.

Επανεξετάζεται, πλέον, το θέμα της δυνατότητας διασύνδεσης  με την ηπειρωτική χώρα, υπό το φως  αυτών των νέων τεχνολογικών εξελίξεων. Η διασύνδεση αυτή έχει ενταχθεί ήδη  στη μελέτη για την «Ανάπτυξη του Συστήματος Διασυνδέσεων των Νησιών του Αιγαίου».

Και αυτή η διασύνδεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σήμερα, γιατί δεν πρόκειται πλέον  για μια απλή υποστήριξη του ηλεκτρικού δικτύου της Κρήτης, δηλαδή από  την Πελοπόννησο προς την Κρήτη, από την Στερεά Ελλάδα προς την Κρήτη, αλλά για ένα έργο που θα επιτρέψει τη μαζική διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ακόμα και τη δυνατότητα διοχέτευσης από την Κρήτη, με κέρδος βεβαίως για την Κρήτη, ενέργειας προς την ηπειρωτική Ελλάδα.

Το μεγάλο στοίχημα είναι να γίνει τα επόμενα χρόνια και η Κρήτη ενεργειακός κόμβος, όχι απλώς για την Ελλάδα, αλλά για ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο, αποτελώντας ενεργειακή γέφυρα μεταξύ Βορείου Αφρικής, Ελλάδας και των ευρωπαϊκών χωρών.

Και ήδη έχω κάνει  συναντήσεις, πρόσφατα ήμουν στη Λιβύη, συζητώντας τη σύζευξη Λιβύης-Κρήτης για το φυσικό αέριο, αλλά και επίσης για τη σύζευξη του μεγάλου έργου, το λεγόμενο “desert task”, που θα είναι η ηλιακή ενέργεια από τη Σαχάρα, η οποία θα διοχευτευτεί στην Ε.Ε. και βεβαίως βασικός κόμβος θα είναι και η Κρήτη. Ήδη, όπως σας είπα, σε διπλωματικό επίπεδο προχωρούμε σε αυτή την προσπάθεια.

Και πάλι, λοιπόν, σας καλώ να επενδύσετε σ’ αυτή την Κρήτη, σ’ αυτή την Ελλάδα που αλλάζει, σ’ αυτή τη νέα κοσμογονία που δημιουργούμε.

Τέλος, θα ήθελα ένα ακόμα να σας ζητήσω. Ξέρω ότι έχετε συμβάλει, και όλοι μας είμαστε ευγνώμονες, καθοριστικά στα μεγάλα μας εθνικά θέματα, το Κυπριακό, το ζήτημα του ονόματος της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας και όταν έχουμε προβλήματα στην γειτονιά μας.

Σήμερα, θέλω να στείλετε ένα μήνυμα στις χώρες όπου ζείτε. Το ξέρω ότι το κάνετε, αλλά χρειάζεται επανάληψη και δυνατή επανάληψη.

Στείλτε ένα απλό μήνυμα.

Ότι η Ελλάδα μπορεί.

Ότι η Ελλάδα αλλάζει.

Ότι η Ελλάδα γίνεται  πιο δυνατή.

Ότι η Ελλάδα έχει προοπτική.

Ότι η Ελλάδα πρωτοπορεί.

Ότι η Ελλάδα δεν θα στηρίζεται σε δάνειες δυνάμεις και  φιλανθρωπίες, αλλά στα δικά της  δυναμικά συγκριτικά πλεονεκτήματα.

Να είστε – και είστε, είμαι σίγουρος – περήφανοι Έλληνες  και περήφανες Ελληνίδες της  Διασποράς, για την Ελλάδα μας, μια Ελλάδα που τη μεταμορφώνουμε στην Ελλάδα των αξιών. Και τόσων αξιών που έχει αναδείξει και η Κρήτη.

Την αξία που λέμε φιλότιμο για την πατρίδα, το μεράκι για  τη δουλειά, τη δημιουργικότητα και  φαντασία, την ανθρωπιά της φιλοξενίας, τη ντομπροσύνη στις σχέσεις μας, την αγάπη για το συνάνθρωπο, τη συμμετοχή μέσα από τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση που συμβόλισε ο Ελευθέριος Βενιζέλος, την περήφανη αυτή προοπτική, αλλά και την παράδοση της χώρας μας και της Κρήτης.

Για όλα αυτά, είμαστε περήφανοι, και είμαι εδώ, ιδιαίτερα συγκινημένος μαζί σας. Σας ευχαριστώ για τη θερμή υποδοχή. Σας εύχομαι καλή διαμονή, καλή σας επιτυχία και σε όλους καλή δύναμη.

Ευχαριστώ πολύ.

>> Δείτε το βίντεο.

Ο Πρωθυπουργός, Γιώργος Α. Παπανδρέου, επισκέφθηκε σήμερα τον 6ο Πυροσβεστικό Σταθμό Αθηνών και το Επιχειρησιακό Κέντρο της Πυροσβεστικής, όπου συνομίλησε με πυροσβέστες και εθελοντές, καθώς και με την ηγεσία του Επιχειρησιακού Κέντρου.

Αμέσως μετά, ο Γιώργος Α. Παπανδρέου έκανε την ακόλουθη δήλωση:

Να συγχαρώ το Σώμα, αλλά και τα άλλα Σώματα που συνεργάζονται, για τη δουλειά σας και για την προσπάθειά σας. Ξέρω ότι γίνονται ακόμα και θυσίες, στο πλαίσιο των υπεράνθρωπων προσπαθειών που καταβάλλετε.

Θέλω να σας συγχαρώ, όμως, και για το συντονισμό τον οποίο έχετε πετύχει, γιατί αυτό νομίζω είναι ένα από τα πιο βασικά, το να χρησιμοποιούμε τα μέσα που διαθέτουμε αλλά, όταν χρειάζεται, και πρόσθετα μέσα. Και πιστεύω ότι, φέτος, υπάρχει μια προσπάθεια να συμπληρωθούν με κάποια μέσα οι Πυροσβεστικές και οι άλλες Υπηρεσίες.

Πιστεύω ότι  αυτός ο συντονισμός είναι καθοριστικός, ώστε να γίνει γρήγορη και αποτελεσματική η προσπάθεια και, οπωσδήποτε, μαζί με την Αυτοδιοίκηση και τους εθελοντές, είναι το κλειδί για να μην δούμε ξανά τραγωδίες, όπως παλαιότερα.

Συγχαρητήρια και πάλι και καλή συνέχεια στην προσπάθειά σας. Είμαστε στη μέση της καλοκαιρινής περιόδου και ελπίζουμε όλα να πάνε καλά.

Ο Πρωθυπουργός, Γιώργος Α. Παπανδρέου, θα μιλήσει  αύριο, Παρασκευή 30 Ιουλίου, στις 8:00 μ.μ., στο Συνέδριο του Παγκοσμίου Συμβουλίου Κρητών, στον Άγιο Νικόλαο, στην Κρήτη.

>> Δείτε το βίντεο.

Κυρίες και κύριοι, κύριε Πρόεδρε, αγαπητοί Υπουργοί, θα προσπαθήσω να είμαι όσο γίνεται  πιο σύντομος, διότι είναι δύσκολες οι συνθήκες.

Πιστεύω ότι το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης μπορεί να γίνει ένα εργαστήρι για τις αλλαγές που θέλουμε στη Δημόσια Διοίκηση. Ένα εργαστήρι, που δεν θα είναι απλώς μια παθητική μετάδοση κάποιων ξερών γνώσεων, αλλά ένας χώρος συν-δημιουργίας, θα μπορούσε να πει κανείς, από τις εμπειρίες των τόσων πολλών δημοσίων υπαλλήλων, των μελών στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών, που έχουμε και εδώ, αλλά βεβαίως και των ακαδημαϊκών και θεωρητικών, που έχετε δουλέψει σε αυτό το κέντρο εδώ και αρκετό καιρό, ίσως και για χρόνια.

Θα ήθελα, όμως, πριν μιλήσουμε για το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και πώς αυτό μπορεί να συμβάλει και να γίνει ο καταλυτικός πυρήνας αυτών των αλλαγών, να πω ότι χρειάζεται ένα πλαίσιο, μέσα στο οποίο θα πρέπει να κινηθούμε. Ένα πλαίσιο, με το σκεπτικό, αν θέλετε, μέσα από το οποίο εμείς, ως Κυβέρνηση, βλέπουμε τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζονται στη χώρα μας και ιδιαίτερα στη Δημόσια Διοίκηση.

Όλοι ξέρουμε ότι  η Ελλάδα έχει τεράστιες δυνατότητες – τα βλέπετε κι εσείς – καθώς και έναν πλούτο ανθρώπινου δυναμικού στη Δημόσια Διοίκηση, που ουσιαστικά δεν αξιοποιείται. Είμαστε μια χώρα με πλούτο, μια χώρα με ικανό και εργατικό ανθρώπινο δυναμικό, μια χώρα με απίστευτες ομορφιές και παραδόσεις.

Ξέρουμε όμως ότι αυτή η χώρα δεν απέδιδε αυτό που μπορούσε, υπήρχαν και υπάρχουν χαίνουσες πληγές. Αυτό το γνωρίζει ο κάθε Έλληνας πολίτης, αλλά υπάρχουν και τα πειστήρια, που είναι οι κοινωνικοί, οικονομικοί, περιβαλλοντικοί, ακόμα και εκπαιδευτικοί δείκτες, σε σύγκριση με άλλες χώρες.

Δεν αξιοποιούμε τον τεράστιο πλούτο μας σε ανθρώπινο δυναμικό, εμπειρία, γνώση, παράδοση, φυσικό περιβάλλον, αλλά και τις δυνάμεις μας, τις σπαταλούσαμε με τρόπο εγκληματικό. Τις σπαταλούσαμε με τέτοιο τρόπο μάλιστα, που κινδυνεύσαμε να γίνουμε μια χώρα σε χρεοκοπία, χωρίς αξιοπιστία, αδύναμοι και απροστάτευτοι μπροστά σε πολλές εξελίξεις, παγκόσμιες, ευρωπαϊκές, αυτές που γνωρίζουμε και ήδη ζούμε, την οικονομική, την κλιματική και πολλές άλλες, ή και σε νέες μεγάλες προκλήσεις, όπως είναι ο ισχυρός ανταγωνισμός από τις αναδυόμενες οικονομίες του πλανήτη μας.

Όχι μόνο σπαταλούσαμε δυνάμεις, αλλά η σπατάλη αυτή μας δημιούργησε  και εξαρτήσεις. Αναγκαζόμασταν να προσφεύγουμε σε δάνειες δυνάμεις, που αναπόφευκτα μας πήγαν – μαθηματικά, θα έλεγα – σε επιτηρήσεις. Είναι λοιπόν εθνικός στόχος να αλλάξουμε, ώστε να γίνουμε εμείς κυρίαρχοι της δικής μας τύχης.

Γιατί σπαταλήσαμε τις δυνάμεις μας; Διότι βρέθηκε το κράτος μας, μαζί και ο ευρύτερος δημόσιος τομέας, ακόμα και το πολιτικό σύστημα, αιχμάλωτοι συμφερόντων, μικρών και μεγάλων, αιχμάλωτοι αντιλήψεων και πρακτικών, που έχουν καλλιεργηθεί διαχρονικά. Αντιλήψεις πελατειακές, πρακτικές πελατειακές, συμφέροντα που εμποδίζουν την ορθολογική, αλλά και δίκαιη αξιοποίηση, ανάπτυξη και διαχείριση των πόρων μας.

Το Δημόσιο έτσι, αντί να είναι συνέταιρος στις προσπάθειες του πολίτη, της οικονομίας μας, του προνοιακού μας συστήματος, της ευνομίας, της διευκόλυνσης του πολίτη, γίνεται ακόμα και εμπόδιο. Εμπόδιο για την πρωτοβουλία, εμπόδιο για τη δημιουργικότητα, εμπόδιο για την καινοτομία και τη φαντασία. Και μάλιστα, πολλές φορές, είναι το ίδιο που προκαλεί την ανομία, την παράβαση και την αυθαιρεσία.

Κυρίες και κύριοι, μόλις πριν από λίγες ημέρες, όπως σας είπε και ο κ. Γεωργαράκης, στον Πόρο, είχαμε μια συζήτηση, και ένας πολύ καλός φίλος, πρώην Υπουργός, ο Λιφ Παγκρότσκι από την Σουηδία, αναφερόμενος στον τρόπο με τον οποίο η Σουηδία ξεπέρασε το 1994 παρόμοια οικονομική κρίση με τη δική μας, ανέφερε ότι, βασικό κλειδί στην επιτυχία τους, ήταν η ήδη τότε αποδοτική Δημόσια Διοίκηση της χώρας τους. Μας είπε, δηλαδή, πώς οι δομές του κράτους βοήθησαν στο να διατηρηθεί πρώτα απ΄ όλα η κοινωνική συνοχή, αλλά και για να στηρίξουν την ανάπτυξη, ώστε να βγει γρήγορα από το τούνελ της ύφεσης η Σουηδία.

Δυστυχώς, δεν έχουμε εμείς τις ίδιες συνθήκες, γι΄ αυτό πρέπει να καταβάλουμε ακόμα μεγαλύτερη προσπάθεια, για να δημιουργήσουμε αυτό το οργανωμένο και σύγχρονο κράτος. Το αναφέρω αυτό ως παράδειγμα, γιατί αποδεικνύει ότι είχαμε δίκιο για όσα λέγαμε πριν κληθούμε να κυβερνήσουμε, δηλαδή για το μέγεθος του προβλήματος και της κρίσης που πρέπει να διαχειριστούμε, σε σχέση με το κράτος. Δηλαδή, το κράτος και η λειτουργία του, αποτελούσε θεμελιώδες και αποτελεί θεμελιώδες πρόβλημα για τη χώρα, για τους πολίτες και την οικονομική ανάπτυξη.

Δεν θα μείνω σε κοινοτυπίες, αλλά αυτό που ξέρετε, και όλοι οι Έλληνες πολίτες θεωρούν, είναι ότι έχουμε ένα δυσκίνητο, υπερμέγεθες, δυσλειτουργικό, αλλά και πλαδαρό, αναποτελεσματικό Δημόσιο, όπου κανείς δεν εξυπηρετείται εύκολα ή γρήγορα, η ποιότητα των υπηρεσιών του κράτους κατά κανόνα είναι πολύ χαμηλή και, πολλές φορές, η εύκολη λύση για τον πολίτη είναι η παραίτηση από την προσπάθεια, ή ακόμα και η συναλλαγή.

Βέβαια, πολύ λένε ότι γι’ αυτό φταίνε οι δημόσιοι υπάλληλοι. Σίγουρα, θα υπάρχουν και υπάρχουν περιπτώσεις, όπου δημόσιοι υπάλληλοι και λειτουργοί καταχρώνται την εξουσία τους, δεν σέβονται τον πολίτη, συμμετέχουν ακόμα και στη διαφθορά και αυτό αποτελεί μεγάλο πρόβλημα. Όμως, οι ευθύνες βαρύνουν πολύ περισσότερο το πολιτικό κατεστημένο της χώρας μας, που είτε τα ανέχθηκε, ή ακόμα και τα υιοθέτησε, ή τα έκανε και καθημερινή πρακτική, προς μίμηση.

Εγώ πιστεύω ότι το ελληνικό Δημόσιο – θα το πιστεύετε, είμαι σίγουρος, και εσείς – είναι γεμάτο από ανθρώπους που θέλουν και που μπορούν να προσφέρουν, οι οποίοι όμως, είτε απομονώνονται, είτε δεν καθοδηγούνται σωστά, είτε δεν ακούγονται όταν έχουν καινοτόμες ιδέες, είτε χάνονται μέσα στην πολυπλοκότητα της νομοθεσίας, της γραφειοκρατίας και της αναξιοκρατίας.

Οι ίδιοι αποτελούν  θύματα πολλές φορές, μαζί με τους υπόλοιπους πολίτες, ενός συστήματος που πρέπει να αλλάξουμε. Υπερπληθώρα νόμων, Προεδρικών Διαταγμάτων, Υπουργικών Αποφάσεων, αντικρουόμενων πολλές φορές από το ένα Υπουργείο στο άλλο, εγκυκλίων που ένας δημόσιος λειτουργός αδυνατεί να εφαρμόσει ή να ερμηνεύσει ή που, τελικά, ερμηνεύει κατά το δοκούν. Και έτσι, πολλές φορές, το πιο εύκολο είναι να αποφύγει την ευθύνη, να παραπέμψει τον πολίτη κάπου αλλού, ώστε να μην την φορτωθεί αυτή την ευθύνη, που κανονικά θα πρέπει να έχει ως δημόσιος λειτουργός.

Βέβαια, την ίδια στιγμή, επικρατεί και μια ισοπεδωτική φιλοσοφία ως προς τη μισθολογική και βαθμολογική εξέλιξη των ανθρώπων που αποτελούν τη Δημόσια Διοίκηση, η οποία αφαιρεί κίνητρα και καθιστά πολλές φορές άνευ αντικειμένου τη μέτρηση της παραγωγικότητας και την αξιολόγηση της δουλειάς τους. Αυτά είναι θέματα που, οπωσδήποτε, και η ηγεσία του Υπουργείου, πρώην Προεδρίας και, σήμερα, Δημόσιας Διοίκησης, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, θα πρέπει να συζητήσει και με τους κοινωνικούς φορείς, με τα συνδικαλιστικά όργανα της ΑΔΕΔΥ και, γενικότερα, με τους δημόσιους υπαλλήλους.

Όμως, ουδέποτε η Πολιτεία φρόντισε να ενταχθούν στη Δημόσια Διοίκηση – συστηματικά, θα έλεγα, γιατί προσπάθειες έχουν γίνει – νέες μέθοδοι management και παρακολούθησης έργων, με αποτέλεσμα το σημερινό κράτος να αδυνατεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες μιας κοινωνίας και μιας οικονομίας που έχει αλλάξει. Έχει αλλάξει πάρα πολύ απ’ αυτό που ήταν πριν από 10, 20 ή 30 χρόνια και, αυτές οι αλλαγές «τρέχουν» παγκοσμίως, αλλά και στην κοινωνία μας, με αστρονομικούς ρυθμούς. Αν δούμε μόνο την πρόσβαση των νέων ανθρώπων στο διαδίκτυο, το ότι νέα παιδιά, πολλές φορές, γνωρίζουν πολύ καλύτερα από τους μεγαλύτερους τη χρήση του διαδικτύου, είναι απλώς μία ακόμα απόδειξη αυτών των μεγάλων αλλαγών.

Δυστυχώς, όλο αυτό το χρονικό διάστημα των περασμένων δεκαετιών, δεν φροντίσαμε, με ευθύνη πολλών κυβερνήσεων, να φτιάξουμε διοικητικές δομές στο κράτος, ανάλογες και με τις ανάγκες και με τα προβλήματα, που άλλαξαν ή έγιναν ακόμα πιο πολύπλοκα και σύνθετα.

Το ίδιο συνέβη και  με την επιμόρφωση, την κατάρτιση  των ανθρώπων που διαχειρίζονται τη Δημόσια Διοίκηση. Παρά το ότι είναι ένα επίτευγμα το γεγονός ότι έχουμε αυτό το Κέντρο, δυστυχώς, η επιμόρφωση δεν αποτέλεσε κεντρικό άξονα – και αυτό είναι μέρος της σημερινής μας συζήτησης.

Βεβαίως, αιτία για την κατάσταση αυτή, πολλών δεκαετιών, και παρά το ότι υπήρχε το ΑΣΕΠ, δεν ήταν απλώς η αναξιοκρατία, αλλά και η συνεχής διόγκωση του κράτους με το ρουσφέτι, όπου αντί να εξυπηρετήσουμε τον πολίτη, προσπαθούσαμε να εξυπηρετήσουμε τις μικροκομματικές μας ανάγκες ή, πολλές φορές, συντεχνιακές ανάγκες.

Το κράτος και η  Δημόσια Διοίκηση είναι άξονας που πρέπει να διατηρείται, για να διατηρηθεί η συνοχή της κοινωνίας, της Πολιτείας, της χώρας μας, και δεν πρέπει να έχει πλέον καμία σχέση η λειτουργία του, με την εξυπηρέτηση μικροκομματικών και μικροπολιτικών συμφερόντων. Αυτό είναι που, κατά βάση, διέλυσε την δομή και την αντίληψη μέσα στη Δημόσια Διοίκηση.

Οι κυβερνήσεις αλλάζουν, οι υπουργοί επίσης, αλλά σε κάθε τέτοια μεταβολή, η Ελλάδα συνεχίζει να υπάρχει και το κράτος θα έπρεπε να λειτουργεί ανεπηρέαστα. Αυτό προϋποθέτει ένα κράτος με συνέχεια, ισχυρό και αποτελεσματικό. Σε κάθε περίπτωση, όλες αυτές οι στρεβλώσεις, με τις οποίες χτίστηκε η Δημόσια Διοίκηση στη χώρα μας, προκαλούν απογοήτευση στον πολίτη, που δικαίως θεωρεί ότι το κράτος τον εμπαίζει, ή ότι στην καλύτερη περίπτωση αδιαφορεί πλήρως για τα προβλήματά του. Καταλαβαίνετε βέβαια ότι, σε μια περίοδο κρίσης, όπως η σημερινή, αυτό γίνεται ακόμα πιο δυσβάστακτο για κάθε πολίτη.

Είναι λοιπόν τώρα ανάγκη, στη συγκυρία αυτή, να δουλέψει το κράτος αποτελεσματικά. Αν θέλετε, είναι μια ευκαιρία αυτή η κρίση, για να κάνουμε απαραίτητες τομές που φοβηθήκαμε, δεν μπορέσαμε, δεν τολμήσαμε να κάνουμε τόσα χρόνια, ώστε να μπορεί πράγματι να αισθανθεί ο πολίτης ότι το κράτος είναι κοντά του και τον βοηθά μέσα απ’ αυτή την κρίση, αλλά και αύριο, όταν θα έχουμε περάσει απ’ αυτό το δύσκολο τούνελ.

Είναι ευκαιρία να αλλάξουμε τις προνοιακές δομές: τομές στην υγεία, στην παιδεία, να μπορεί να διεκπεραιώνει γρήγορα τα αιτήματά του ο πολίτης, να αποδίδεται γρήγορα, για παράδειγμα, η σύνταξη, αλλά ακόμα και να μπορέσει να δημιουργήσει γρήγορα μια νέα επιχείρηση, ή και να βρει δουλειά.

Και ένα λειτουργικό κράτος δεν κοστίζει παραπάνω, το αντίθετο, κοστίζει πολύ λιγότερο. Κοστίζει λιγότερο, και αυτό βεβαίως είναι σημαντικό ιδιαίτερα σήμερα, διότι πληρώνουμε αυτό το δυσλειτουργικό κράτος. Αλλά και η σωστή σχέση του δημόσιου λειτουργού με τον πολίτη δεν κοστίζει, δεν κοστίζει ούτε ένα ευρώ, είναι θέμα λειτουργίας, αντίληψης και πρακτικής.

Για την Κυβέρνηση, λοιπόν, αυτή η αλλαγή του κράτους αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα και στόχους. Είναι ένα μεγάλο εθνικό στοίχημα, διότι ο μεγάλος  ασθενής, το κράτος, μάς έφερε εδώ, ώστε να χρειαστούμε να λάβουμε – και λάβαμε – πολλές έκτακτες αποφάσεις, που απαιτούσε η κρισιμότητα του προβλήματος.

Ποτέ δεν ξεχάσαμε και δεν ξεχνάμε, όμως, ότι πάνω απ’ όλα, το καθήκον μας είναι να αλλάξουμε τη χώρα οριστικά προς το καλύτερο, ώστε ποτέ στο μέλλον να μην βρεθούμε αντιμέτωποι με μια παρόμοια κρίση. Και να παραδώσουμε την Ελλάδα στις επόμενες γενιές πιο δυνατή, πιο δίκαιη, πιο σύγχρονη, όπου να παρέχονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο οι υπηρεσίες, οι οποίες είναι αυτονόητες σε μια δημοκρατική Πολιτεία.

Δίνουμε τη μάχη, δώσαμε τη μάχη, και είναι πολυμέτωπη. Την δώσαμε και την δίνουμε στο εξωτερικό, ώστε να αποκατασταθεί η αξιοπιστία της πατρίδας μας – και τα αποτελέσματα πλέον είναι ορατά. Την δίνουμε στο εσωτερικό, ώστε να μαζέψουμε τη σπατάλη και να καταπολεμήσουμε την διαφθορά. Και έχουμε ήδη σημαντικές επιτυχίες, καθώς στο α’ εξάμηνο του έτους έχουμε μειώσει κατά 45% το έλλειμμα.

Δεν μπορεί, όμως, αυτά τα αποτελέσματα να οφείλονται κάθε χρόνο απλώς στην εργώδη προσπάθεια μιας κυβέρνησης, ούτε σε έκτακτα μέτρα, αλλά πρέπει να μπει αυτή η αντίληψη στο DNA – αν θέλετε – της Δημόσιας Διοίκησης, ώστε να μπορεί η Δημόσια Διοίκηση να έχει αυτά τα αποτελέσματα της σωστής λειτουργίας, να δημιουργήσει την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας μας και να εγγυάται ένα παραγωγικό πρότυπο, βιώσιμο, με οικονομική δικαιοσύνη.

Αυτή είναι η μάχη που πρέπει να κερδίσουμε και γι’  αυτό είμαι εδώ, για να συζητήσουμε μ’ εσάς τους εκπαιδευτές του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης. Ένας λόγος, εξαιτίας του οποίου πιστεύω ότι είχε παραμερισθεί, θα έλεγα, ή δεν είχε αξιοποιηθεί σωστά και όσο θα έπρεπε αυτό το Κέντρο, είναι επειδή σε ένα τέτοιο σύστημα, η γνώση δεν αξιολογείται ως κάτι χρήσιμο – ίσως ως ένα χαρτί, αλλά όχι ως κάτι χρήσιμο και χρηστικό, κάθε μέρα. Και βεβαίως, και ο δημόσιος υπάλληλος, αλλά και γενικότερα η Διοίκηση, δεν έβλεπαν τη γνώση ως απαραίτητο στοιχείο.

Όταν δηλαδή ξέρεις ότι  η προαγωγή σου, ή η ένταξή σου, είναι σε μεγάλο βαθμό θέμα επαφών, θέμα μέσου, θέμα γνωριμιών, όταν δεν αξιολογείται η καινοτόμα ιδέα, όταν «σκοτώνεται» αυτή η ιδέα, όταν λοιδορείται πολλές φορές η διαφορετική ιδέα, όταν δεν υπάρχει σοβαρή συζήτηση και προσπάθεια αλλαγών, τότε η γνώση θεωρείται ως πολυτέλεια, ή ως κάτι το οποίο μπορεί να είναι και βάρος.

Όταν όμως εμείς έχουμε δείξει ότι υπάρχει η βούληση  να γίνουν αλλαγές – και νομίζω ότι το έχουμε δείξει αυτό – τότε είναι που η γνώση γίνεται πάρα πολύ σημαντική, διότι αποτελεί ένα εργαλείο ακριβώς για τον κάθε δημόσιο υπάλληλο, τον κάθε προϊστάμενο, τον κάθε υπεύθυνο στη Δημόσια Διοίκηση, ώστε να μπορεί να επιφέρει αλλαγές με έναν αποτελεσματικό και σύγχρονο τρόπο.

Θεωρώ και θεωρούμε ότι, ο μόνος δρόμος για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε ως χώρα, είναι να απελευθερώσουμε τις δυνάμεις μας, πόσο μάλλον στην ίδια τη Δημόσια Διοίκηση, να ανασυγκροτήσουμε τις δυνάμεις του τόπου – και αυτή είναι μια εθνική προσπάθεια όλων μας. Να γίνουμε μια κοινωνία παραγωγική, αντί να ψάχνουμε για μια παρασιτική επιβίωση.

Ήδη, έχουμε ξεκινήσει με πολλές τομές, που αλλάζουν αντιλήψεις στην ίδια την Κυβέρνηση, αλλά και στη Δημόσια Διοίκηση, με κανόνες που εγγυώνται τη συνοχή, τη συνολική μας πορεία, την κοινή μας πορεία πάνω σε γερά θεμέλια, για να χτίσουμε μια νέα εμπιστοσύνη.

Το έχουμε αποδείξει με μεταρρυθμίσεις όπως, για παράδειγμα, με την πλήρη εφαρμογή του ΑΣΕΠ, χωρίς εξαιρέσεις, για την εμπέδωση της αξιοκρατίας, ώστε να σπάσουμε τη λογική ότι το κράτος είναι λάφυρο κάθε κόμματος, που αναλαμβάνει την διακυβέρνηση της χώρας.

Τέλος, τον φαύλο κύκλο  της νοοτροπίας των «δικών μας  παιδιών», όχι μόνο στις προσλήψεις, αλλά και στις προαγωγές των δημοσίων υπαλλήλων, προαγωγές που είχαν ταυτιστεί δυστυχώς με την κομματική εναλλαγή, τον σπάμε με τη σύσταση του ΕΙΣΕΠ. Έτσι, η επιλογή των γενικών διευθυντών για πρώτη φορά πραγματοποιείται από ανεξάρτητο όργανο, χωρίς την ανάμειξη του εκάστοτε Υπουργού, με γραπτές εξετάσεις πολλαπλών ερωτήσεων, υπό την αιγίδα του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης. Αλλάξαμε για πάντα – ανεπιστρεπτί, ελπίζω – αυτές τις παλιές αντιλήψεις και πρακτικές.

Έχουμε ήδη την εφαρμογή του νόμου για την ανάρτηση στο διαδίκτυο όλων των διοικητικών πράξεων, με στόχο την αντιμετώπιση της διαφθοράς, αλλά και τη δυνατότητα του πολίτη να παρακολουθεί τη Δημόσια Διοίκηση μέσα από την ηλεκτρονική διακυβέρνηση.

Επίσης, την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, με νόμους όπως για την ίδρυση των επιχειρήσεων και την επίσπευση χορήγησης των συντάξεων, την εκπόνηση του προϋπολογισμού προγραμμάτων στους φορείς του δημόσιου τομέα, την επανάσταση που φέρνουμε με τον «Καλλικράτη», τόσο για την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όσο και για τη συστηματική μείωση της γραφειοκρατίας, ουσιαστικά.

Την αποκέντρωση της  Δημόσιας Διοίκησης και την ενδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με νέους και ισχυρούς Δήμους και αιρετές Περιφέρειες, που θα συνοδεύονται από αντίστοιχους πόρους και κατάλληλο προσωπικό, αλλά και ένα συνολικό πλαίσιο διαφάνειας και λογοδοσίας και στην Αυτοδιοίκηση.

Επιπλέον, την απογραφή των δημοσίων υπαλλήλων, που νομίζω ότι είναι η πρώτη φορά που γίνεται στη χώρα μας και που ήταν απαράδεκτο να μην γνωρίζουμε ποιοι είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά ακόμα περισσότερο τι δυναμικό έχουμε και πώς μπορούμε να το αξιοποιήσουμε καλύτερα.

Σήμερα, δεν έχουμε απλώς μια καταγραφή ονομάτων και μισθολογικής κατάστασης, αλλά και βασικών προσόντων, που θα μας επιτρέψουν να βρούμε καταρχήν ανθρώπους, οι οποίοι έχουν ειδικές γνώσεις και εμπειρία, ούτως ώστε όταν χρειαστεί το κράτος, ένα Υπουργείο, να κάνει κάποιο συγκεκριμένο έργο, να μπορεί να τους αξιοποιήσει. Και βεβαίως, συνεχίζουμε και με τον εκλογικό νόμο, που θα βοηθήσει ώστε να αλλάξουμε το ίδιο το πολιτικό σύστημα στη χώρα μας.

Όλα αυτά δεν γίνονται από την μια μέρα στην άλλη. Η ανασυγκρότηση της χώρας μας έχει ως στόχο ένα κράτος, που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες ενός νέου περιβάλλοντος. Μια Πολιτεία, που εγγυάται την προστασία, καλλιέργεια και απελευθέρωση των δυνάμεων του Ελληνισμού, των πολιτών της χώρας μας, ώστε να εγγυηθούμε μια βιώσιμη οικονομία, να εγγυηθούμε το περιβάλλον μας, την παράδοσή μας, την ίδια την Ελλάδα.

Βασική μας αρχή – και νομίζω ότι πρέπει να διέπει τα πάντα και, πιστεύω ότι το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης μπορεί να συμβάλει τα μέγιστα, στο να πολλαπλασιαστούν αυτές οι αντιλήψεις και πρακτικές, μέσα από την αρχή αυτή – είναι η διαφάνεια παντού. Διαφάνεια, που δίνει ουσιαστικά το δικαίωμα στον πολίτη να ελέγχει, αλλά και να δημιουργεί τις δυνατότητες και στη Δημόσια Διοίκηση, ώστε οι αποφάσεις να είναι πιο αποτελεσματικές και σύμφωνα με το δημόσιο, το κοινό συμφέρον.

Λέξεις, όπως «αξιολόγηση» και «πιστοποίηση», πρέπει να είναι μέρος της καθημερινής μας δουλειάς. Βέβαια, αυτά προϋποθέτουν και τη σωστή καταγραφή, αποτύπωση, χαρτογράφηση της πραγματικότητας. Γνωρίζω ότι υπάρχουν έρευνες, υπάρχουν μελέτες, υπάρχουν δουλειές που έχουν γίνει στη χώρα μας, οι οποίες βρίσκονται σε κάποια συρτάρια. Και το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης θα πρέπει να είναι ένα βασικό αρχείο, όπου όλες οι δουλειές και οι έρευνες, όλες οι μελέτες που έχουν γίνει για το ελληνικό Δημόσιο, να μπορούν να βρίσκονται εδώ, ως μια πολύ σημαντική πηγή ενημέρωσης, πληροφόρησης και χάραξης πολιτικής, ώστε να μην παίρνουμε αποφάσεις, χωρίς να ξέρουμε καλά τα δεδομένα και την υπάρχουσα κατάσταση σε κάθε τομέα.

Αξιοκρατία, μια άλλη αρχή την οποία προωθούμε. Διαβούλευση, συμμετοχή, συλλογική επεξεργασία και λύση προβλημάτων, πιλοτικές καινοτομίες. Πολλές φορές, κάνουμε νόμους που αφορούν ολόκληρη την Ελλάδα ή έναν ολόκληρο κλάδο, χωρίς να έχουμε δοκιμάσει στην πράξη τι σημαίνει και έτσι, από μια πιλοτική εφαρμογή, να βγάλουμε τα συμπεράσματά μας, για να είναι πολύ καλύτερη και η νομοθέτηση.

Κοινωνική λογοδοσία, διάκριση εξουσιών. Έχουμε πολλές φορές ελέγχοντες και ελεγχόμενους να μπερδεύονται, «Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει». Βιωσιμότητα, ποιότητα των πολιτικών μας σε ό,τι αφορά και το περιβάλλον, αλλά και την παραγωγική δράση. Αλληλεγγύη και προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με επίκεντρο τον πολίτη.

Αυτές είναι αρχές, που νομίζω όλοι πρέπει να υπηρετήσουμε, πόσο μάλλον στο Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης, όπου πρέπει να γίνει συστηματική επιμόρφωση, πάνω σε αυτή τη βάση.

Και η επιμόρφωση  για μας, και για μένα προσωπικά, θεωρώ ότι είναι μια δια βίου διαδικασία για όλους. Δεν εξαιρούμε ούτε πρωθυπουργούς, ούτε υπουργούς, ούτε γενικούς γραμματείς. Εμείς πρέπει να δώσουμε το παράδειγμα, ότι η ζωή είναι να μαθαίνεις. Και να μην φοβόμαστε, να μην έχουμε ενοχές, ότι κάτι πρέπει να το μάθουμε, κάτι καινούργιο πρέπει να γνωρίσουμε, ιδιαίτερα όταν έχουμε τόσο ραγδαίες εξελίξεις γύρω μας.

Έτσι, γινόμαστε καλύτεροι και δεν υπάρχει η αίσθηση ότι, εγώ πήρα το πτυχίο μου και τέλειωσα στη ζωή μου – που νομίζω ότι αδικεί και τον άνθρωπο, ο οποίος μπορεί να εξελίσσεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.

Η Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης θα παίξει και σε αυτό καθοριστικό ρόλο, ώστε να διαπερνά τη Δημόσια Διοίκηση αυτή η αντίληψη της συνεχούς εξέλιξης, της καινοτομίας, αλλά και της χαράς, θα έλεγα, της μάθησης.

Το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης – και μπαίνω στα πιο ειδικά ζητήματα, πριν κλείσω – θεωρώ ότι θα πρέπει να παίξει ένα ρόλο, πρώτα απ’ όλα, στο να εφαρμόσει σε όλο το φάσμα της Δημόσιας Διοίκησης μηχανισμούς εκπαίδευσης, επιμόρφωσης, ερευνών, εργαστηρίων, βραβείων αριστείας και άλλες μεθόδους, που αλλού εφαρμόζονται αποδεδειγμένα, ώστε σε κάθε Υπουργείο, σε κάθε δημόσιο Οργανισμό, να υπάρχει αυτή η δράση, η δια βίου εκπαίδευση παντού, η καινοτομία παντού. Και γι΄ αυτό, θα δημιουργηθούν και ειδικές μονάδες, που θα είναι συνδεδεμένες με το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης, μονάδες εκπαίδευσης – πολλές από αυτές υπάρχουν, αλλά υπολειτουργούν σε πολλά Υπουργεία – οι οποίες θα αναβαθμιστούν, ώστε να μπορέσουν να παίξουν καθοριστικό ρόλο, με επίκεντρο το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης.

Ένα δεύτερο σημαντικό  στοιχείο, στο οποίο μπορεί να συμβάλει καθοριστικά το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης, είναι η διαβούλευση. Όπως θα βλέπετε ήδη, μέσα από το σύστημα «Οpen gov», όπως το ονομάζουμε, στο Διαδίκτυο, προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια παράδοση διαβούλευσης με τον πολίτη, αλλά και με τους κοινωνικούς εταίρους.

Θεωρώ ότι, εδώ, θα μπορούσε να γίνει ακόμα περισσότερη δουλειά, διότι μπορούν να συμμετέχουν, μέσα από εργαστήρια, μέσα από συζητήσεις, και δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά και φορείς εκτός του Δημοσίου, ώστε να γίνεται σοβαρότερη διαβούλευση, συστηματικότερη και σε μεγαλύτερο βάθος, με το κατάλληλο εκπαιδευτικό προσωπικό, αλλά και με τις κατάλληλες δομές, τις Βιβλιοθήκες ή τις διαδικτυακές δυνατότητες πληροφόρησης.

Το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης, επίσης, μπορεί να παίξει ένα σημαντικό ρόλο, αυτή τη στιγμή που μεταφέρουμε τεχνογνωσία από την Ευρώπη και από άλλες χώρες, είτε από Ιδρύματα, είτε από κυβερνήσεις, οι οποίες είναι και έτοιμες λόγω της κρίσης να συμβάλουν, να βοηθήσουν, να συνδράμουν, ώστε αυτή η τεχνογνωσία, η οποία μεταφέρεται – παραδείγματος χάριν, μεταφέρεται αυτή τη στιγμή μια τεχνογνωσία στο θέμα της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής – να εφαρμοστεί στη χώρα μας αποτελεσματικά.

Αυτό όμως δεν πρέπει να μείνει απλώς μεταξύ δύο ή τριών υπαλλήλων, σε ένα κεντρικό επίπεδο, του Υπουργείου Οικονομικών, για παράδειγμα. Πρέπει αυτή η τεχνογνωσία να παραμείνει θεσμικά, ιστορικά, και να υπάρχει μια συνέχεια, μέσα σε ένα κεντρικό σημείο στη Δημόσια Διοίκηση, που θα πρέπει – πιστεύω – να είναι το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης, ώστε να μπορεί να πολλαπλασιάζει αυτή τη γνώση, από υπάλληλο σε υπάλληλο, από γενιά σε γενιά, από Υπουργείο σε Υπουργείο.

Επίσης, θα χρειαστεί αυτή η επιμόρφωση να είναι λίγο πιο δημιουργική. Δηλαδή, να μπορούμε να αξιοποιήσουμε την εμπειρία των ίδιων των δημοσίων υπαλλήλων. Θυμάμαι, πριν από μερικούς μήνες, είχα πάει στο ΙΚΑ για να συζητήσουμε τα προβλήματα και συγκέντρωσα εκεί τους υπαλλήλους αυτού του συγκεκριμένου παραρτήματος, και είδα με την κουβέντα, ότι οι ίδιοι είχαν πολλές πρακτικές λύσεις για προβλήματα που ταλαιπωρούν και ταλαιπωρούσαν τον πολίτη, ο οποίος επισκεπτόταν το ΙΚΑ.

Δεν είναι μια ξερή γνώση, που θέλουμε να αναμεταδώσουμε, αλλά εργαστήρια επεξεργασίας λύσεων, βεβαίως, με μια κατεύθυνση που θα δίνει η Κυβέρνηση με τις πολιτικές της, αλλά εργαστήρια, τα οποία θα βοηθήσουν στο να μας δώσουν πρακτικές και άμεσες λύσεις.

Είναι ένα εργαστήρι  ζωντανό, που θα μπορεί να βοηθήσει στην ουσιαστική επίλυση σημαντικών προβλημάτων, που σήμερα αντιμετωπίζει ο Έλληνας πολίτης.

Βέβαια, τα προβλήματα αυτά τα γνωρίζετε, είμαι σίγουρος πολύ καλύτερα και από εμένα, διότι διδάσκετε τα ζητήματα αυτά στο Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης. Έχουν γίνει και στο παρελθόν διαπιστώσεις, όπως παραδείγματος χάριν, στη δεκαετία του ’60, η έκθεση Langrod, επί Πρωθυπουργίας Γεωργίου Παπανδρέου, αλλά τότε βεβαίως είχαμε τις πολιτικές εξελίξεις, που ανέκοψαν τη δημοκρατική διακυβέρνηση. Όμως, δεν υπήρξε από τότε, είτε η ευκαιρία, είτε η πολιτική βούληση, για να κάνουμε τις μεγάλες αυτές τομές.

Εγώ σας καλώ, λοιπόν, αυτή την κρίση, να την κάνουμε μαζί ευκαιρία, και να κάνουμε μια συλλογική προσπάθεια, ώστε αυτό το Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης να παίξει τον πραγματικό, τον ιστορικό ρόλο που έχει να παίξει, στην αναμόρφωση του δημόσιου τομέα, στη στήριξη του δημόσιου υπαλλήλου, αλλά και στην εξυπηρέτηση τελικά του ίδιου του πολίτη, προς όφελος όλης της χώρας, της ανάπτυξης, της Δικαιοσύνης, της ευνομίας και του Ελληνισμού.

Σας ευχαριστώ που με ακούσατε και τώρα θα κάνω μια μικρή διακοπή, για να θέσω μερικά ερωτήματα και να ακούσω τις απόψεις σας. Ευχαριστώ πολύ.

Μετά  την παρέμβαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Γιάννη Ραγκούση, ο Πρωθυπουργός πρόσθεσε:

Θα ήθελα να θέσω μερικά ερωτήματα στην αρχή. Από τη δική σας εμπειρία, ποιες είναι οι προτεραιότητες που βλέπετε στη Δημόσια Διοίκηση; Αν θα ιεραρχούσατε τις προτεραιότητες, ποιες θα λέγατε ότι είναι;

Πώς το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης μπορεί να συνδεθεί με την αντιμετώπιση, την επίλυση ή την καλυτέρευση, σε ό,τι αφορά αυτές τις προτεραιότητες; Πώς το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης θα μπορούσε να μεταφέρει μια άλλη αντίληψη και πώς το ίδιο θα πρέπει να αλλάξει και σε κάποιες λογικές και αντιλήψεις;

Θα έλεγα και κάτι ακόμα. Επειδή βρισκόμαστε σε μια κρίση όπου, λόγω του κόστους, λόγω της μη αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα, ουσιαστικά, πληρώνουμε και ιδιαίτερα πληρώνουν οι δημόσιοι υπάλληλοι, με όλες αυτές τις περικοπές, θέλουμε να κάνουμε τις αλλαγές ακόμα πιο γρήγορα. Όσο πιο γρήγορα μπορούμε να τις κάνουμε, τόσο καλύτερα και για τον ίδιο το δημόσιο υπάλληλο, τόσο καλύτερα και για την ίδια την οικονομία, αλλά και τόσο πιο γρήγορα θα φύγουμε από αυτή την εποπτεία, από αυτή την ιδιότυπη κηδεμονία και επιτήρηση της χώρας μας.

Άρα, λοιπόν, ένα ερώτημα είναι: πώς μπορεί το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης, πώς βλέπετε εσείς να μπορούμε να πολλαπλασιάσουμε αποτελεσματικά και γρήγορα αυτές τις αλλαγές; Παραδείγματος χάρη, ηλεκτρονική διακυβέρνηση και τα λοιπά.

Αυτά, ως ένα έναυσμα.

Ο Πρωθυπουργός, Γιώργος Α. Παπανδρέου, θα επισκεφθεί αύριο, Τετάρτη 28 Ιουλίου, στις 3:00 μ.μ., το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης. (Πειραιώς 211)

Στις 9:45 μ.μ., ο Πρωθυπουργός θα παραθέσει δείπνο στους βουλευτές της Α’ Σύνθεσης του Τμήματος Διακοπής των Εργασιών της Βουλής. (Εστιατόριο Cibus, Αίγλη Ζαππείου)

>> Δείτε το βίντεο.

Γ. Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Ευχαριστώ πολύ.

Κύριε Πρωθυπουργέ, αγαπητοί Υπουργοί, εγκαινιάσαμε σήμερα εδώ, στη Σόφια, με τον Πρωθυπουργό της Βουλγαρίας, τον Boyko Borisov, το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Βουλγαρίας, που είναι ένα σχήμα ήδη ευρέως διαδεδομένο μεταξύ εταίρων και φίλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Θέλουμε αυτή η συνάντηση υψηλού επιπέδου να πραγματοποιείται συστηματικά, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, όπου θα συμμετέχουν κάθε φορά, μαζί με τους Πρωθυπουργούς, εκπρόσωποι επιλεγμένων Υπουργείων από τις δύο χώρες.

Η σημερινή συνάντηση εμβαθύνει και θεσμοθετεί μια στρατηγική εταιρική σχέση ανάμεσά μας. Το γεωστρατηγικό περιβάλλον, στο οποίο αναπτύσσουμε πλέον τη διμερή μας συνεργασία, είναι εντελώς διαφορετικό μετά την ένταξη της Βουλγαρίας στους ευρωπαϊκούς θεσμούς το 2007 και τους ευρωατλαντικούς θεσμούς το 2004. Βρισκόμαστε πια σε έναν κοινό χώρο, όπου δεν μας χωρίζουν τα σύνορά μας και υπάρχουν τεράστιες προοπτικές για τη συνεργασία μας.

Κάναμε λοιπόν σήμερα μια πρώτη προσέγγιση για  την υπέρβαση, αλλά και πιθανότατα την οριστική λύση, μιας σειράς διμερών εκκρεμοτήτων, που είχαν κληρονομηθεί από το παρελθόν, αλλά και την προώθηση των κοινών μας στόχων σε νέους τομείς, όπως είναι στην οικονομία, τη διμερή εμπορική συνεργασία, τις οδικές υποδομές, την ενεργειακή συνεργασία, τη διασυνοριακή συνεργασία, την απασχόληση, τη στρατιωτική και αστυνομική συνεργασία, την καταπολέμηση της εγκληματικότητας.

Υπό τον  συντονισμό του κ. Borisov και τον δικό μου, οι αρμόδιοι Υπουργοί και των δύο πλευρών έχουν υπογράψει σήμερα, στο πλαίσιο αυτής της συνάντησης, επιμέρους συμφωνίες. Είναι βαθιά πεποίθησή μας ότι προχωρούμε ένα βήμα περαιτέρω στην εμβάθυνση της εξειδικευμένης συνεργασίας μας, ανταποκρινόμενοι πιστεύω στην επιθυμία του Βουλγαρικού και του Ελληνικού λαού και στις εξαίρετες σχέσεις που έχουμε μεταξύ μας.

Εξετάσαμε τη δυσμενή δημοσιονομική συγκυρία, τις επιπτώσεις στις δύο χώρες  μας, στην περιοχή των Βαλκανίων ευρύτερα, και έγιναν οι πρώτες προτάσεις για συντονισμό και αλληλοενημέρωση των δύο χωρών μας ως προς την αντιμετώπιση αυτής της κρίσης. Ήδη, η συνεργασία μας στον οικονομικό τομέα είναι μία απάντηση.

Συζητήσαμε  τη συνεργασία μας στον κρίσιμο τομέα  της ενέργειας, στη βάση μιας προσπάθειας  ενοποίησης της αγοράς ενέργειας, που πραγματοποιείται τα τελευταία χρόνια σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στρατηγική επιλογή είναι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, όπως βεβαίως και η προώθηση του Southstream και του IGB.

Παραμένει αμείωτο το ενδιαφέρον μας για  τον αγωγό Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, κατανοούμε πάντα τη θέση της Βουλγαρικής  Κυβέρνησης για την προστασία του περιβάλλοντος, που αποτελεί βεβαίως και ελληνική προτεραιότητα, ενώ υπογράψαμε συμφωνία και στον τομέα αυτό για την ευρύτερη συνεργασία μας στα ενεργειακά ζητήματα.

Μεγάλη σημασία  έχουν οι οδικές μας διασυνδέσεις, η ποιοτική τους αναβάθμιση, η διάνοιξη νέων συνοριακών σταθμών, διόδων, διαβάσεων, καθώς και οι άξονες 4 και 9. Υπογραμμίσαμε επίσης τη συστηματική και συνεπή μας συνεργασία στη διαχείριση και αξιοποίηση των υδάτων κυρίως των τριών παραμεθόριων ποταμών, του Στρυμόνα, του Νέστου και του Έβρου.

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τον τελευταίο, τον Έβρο δηλαδή, συμφωνήσαμε, οι επιμέρους αρμόδιοι Υπουργοί, αλλά και εγώ με τον φίλο κ. Borisov, ότι αυτή η προτεραιότητα αποτελεί και επιτακτική ανάγκη, να εγκαταστήσουμε ένα σύγχρονο, λειτουργικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, ώστε να μπορούμε να αποφεύγουμε πλημμύρες.

Αυτό θα χρειαστεί τη συνεργασία και της  Τουρκίας. Η συνεργασία Ελλάδας-Βουλγαρίας στη διαχείριση υδάτων μπορεί να συνδυαστεί και με την ενεργειακή πολιτική των δύο χωρών, τη βιοποικιλία, καθώς και τη διαχείριση των απορριμμάτων.

Στον αγροτικό τομέα, συμφωνήσαμε και μιλήσαμε για τον έλεγχο στη δημόσια υγεία, την πιστοποίηση των προϊόντων μας και για τα προϊόντα ονομασίας προέλευσης. Αλλά υπάρχει και η στρατιωτική και αστυνομική συνεργασία, όπου έχουμε και εδώ πολύ στενή συνεργασία για την εξασφάλιση ευνομίας στις δύο χώρες μας.

Επίσης, τα Υπουργεία Εργασίας των χωρών μας συνεργάστηκαν και συμφώνησαν, διότι έχουμε πάρα πολλούς Βούλγαρους εργαζόμενους στη χώρα μας και θέλουμε να προστατεύσουμε και τα δικά τους δικαιώματα.

Τέλος, ο χώρος του τουρισμού, αλλά και του πολιτισμού, είναι τομείς που ενδιαφέρουν και τις δύο χώρες, ως προς την προστασία της κληρονομιάς μας, αλλά και της αναπτυξιακής μας προοπτικής.

Είμαι ιδιαίτερα  ευτυχής για την πραγματοποίηση της ιδρυτικής αυτής συνάντησης και δεν έχω καμία αμφιβολία ότι αυτό το πλαίσιο θέτει σε νέα τροχιά τις σχέσεις μας. Με τη σύμμαχο και εταίρο πλέον Βουλγαρία, με τη φίλη Βουλγαρία, ολόκληρη η περιοχή μας οδηγείται στην ενίσχυση και εμπέδωση της σταθερότητας, της οικονομικής ανάπτυξης και της βιώσιμης ασφάλειας.

Ευχαριστώ Boyko για την πολύ θερμή, εγκάρδια φιλοξενία.

Β. BORISOV: Κύριε Παπανδρέου,

Ήταν τιμή για όλους τους Υπουργούς μας, να έχουν σήμερα αυτή τη συνάντηση  με την δική σας Κυβέρνηση και, προσωπικά, με εσάς. Πολλές φορές έχω πει δημοσίως ότι, η οικογένειά σας, και ο πατέρας σας προσωπικά, και εσείς, είχατε πάντα με τη Βουλγαρία θαυμάσιες σχέσεις, καλές παραδόσεις και πάντα υποστήριζα ότι είστε από τους πιο έμπειρους και καλούς πρωθυπουργούς στην Ευρώπη.

Πρέπει να πω ότι, κατά τη διάρκεια των Συμβουλίων στις Βρυξέλλες, είχαμε τη δυνατότητα να εξετάσουμε θέματα που αφορούν  στην περιοχή μας και να αλληλοϋποστηριζόμαστε  ως κράτη. Καθόλου τυχαία, η Βουλγαρία  ήταν αυτή που υποστήριζε έντονα την παροχή βοήθειας και τη σταθεροποίηση των οικονομικών της Ελλάδας.

Σήμερα, αυτά τα 12 πρωτόκολλα, μαζί με την κοινή  μας δήλωση, δηλαδή 13 κείμενα συνολικά, προσφέρουν το πλαίσιο και την  δυνατότητα πολύ καλύτερης συνεργασίας  και στις επιχειρήσεις, και στον τουρισμό, αλλά και σε οποιονδήποτε άλλο τομέα, αφού συμπεριλάβαμε σχεδόν τα πάντα – εσωτερικές υποθέσεις, άμυνα, υγειονομική περίθαλψη, κοινωνική ασφάλιση,  πολιτισμό, περιβάλλον, μεταφορές, αθλητισμό, ενέργεια, γεωργία, όλους τους τομείς.

Πιστεύω ότι και εμείς, όπως τα δύο ηγετικά κράτη στην Ευρώπη, Γαλλία και Γερμάνια, που πραγματοποιούν τέτοιες συναντήσεις, μπορούμε να μετατρέψουμε τη σημερινή μας συνάντηση σε παραδοσιακή, να την πραγματοποιούμε σε τακτά διαστήματα, κάθε εξάμηνο για παράδειγμα, διότι σε συνθήκες κρίσης, με αυτό τον τρόπο, εξοικονομούμε και πόρους. Με ένα αεροπλάνο έρχονται όλοι, με λίγες δαπάνες για εθιμοτυπία και, στο ίδιο διάστημα, όλοι οι Υπουργοί μαθαίνουν τι κάνουν και σε τι φάση βρίσκονται οι υπόλοιποι συνάδελφοί τους. Φυσικά, μένουν και άλυτα προβλήματα, αλλά κανείς δεν σκέφτηκε ότι με μία συνεδρίαση θα λυθούν όλα τα θέματα.

Συμφωνήσαμε με τον ομόλογό μου σε θέματα όπου έχουμε διαφορές, ή που χρειάζονται  επεξεργασία, να στελεχωθούν ομάδες εμπειρογνωμόνων, που να διευκρινίσουν τα οφέλη και τις ζημιές για την κάθε πλευρά. Είμαι σίγουρος ότι, αν ποντάρουμε στα οφέλη, πάντα θα βρεθεί η πραγματική λύση.

Ευχαριστώ τον ομόλογό μου και τους Υπουργούς  του, και ειδικά την Υπουργό Περιβάλλοντος, που εκτιμούν τις ανησυχίες μας  για το περιβάλλον της Βουλγαρίας και, συγκεκριμένα, της περιοχής του Μπουργκάς, καθώς και ότι το σχέδιο κατασκευής του αγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη δεν παρεμποδίζεται από πείσμα, ή μη εκπλήρωση υποχρεώσεων επί υπογεγραμμένης συμφωνίας, αλλά επειδή και για τις δύο χώρες το περιβάλλον μετράει περισσότερο απ’ όλα τα υπόλοιπα. Περιμένουμε τη διεθνή μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Κατά τα λοιπά, μιλήσαμε για τον πυρηνικό σταθμό Benele, με ενδεχόμενη μειοψηφική συμμετοχή της ελληνικής πλευράς, αν θελήσει. Ενημερώσαμε και για τις ενέργειές μας, όσον αφορά την προώθηση των αγωγών South Stream και Nabucco, για τη σύνδεση των συστημάτων μεταφοράς αερίου μεταξύ Βουλγαρίας και Ελλάδας. Υπάρχουν βέβαια κάποιες λεπτομέρειες που χρειάζονται διευκρίνιση και πρέπει να είναι προς το συμφέρον και των δύο χωρών – γι’ αυτό και υπεγράφη η συμφωνία για τους ηλεκτραγωγούς, την αιολική ενέργεια, τις επενδύσεις, το τραπεζικό σύστημα.

Ειλικρινά, είμαι ευτυχής, καθώς στα «στρες τεστ» που έγιναν από την Ευρωπαϊκή  Επιτροπή, και οι βουλγαρικές και οι ελληνικές τράπεζες αξιολογήθηκαν θετικά και χαρακτηρίστηκαν ως σταθερές, γεγονός που αποτελεί εγγύηση και για τις επενδύσεις, και για τις καταθέσεις του πληθυσμού, αλλά είναι και μια απάντηση σε προκλητικές ανακοινώσεις, ότι ενδεχόμενη πτώση του τραπεζικού συστήματος της Ελλάδας, να παρασύρει και το βουλγαρικό χρηματοοικονομικό σύστημα. Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι, και εγώ και ο κ. Παπανδρέου, για τα «στρες τεστ» που έγιναν.

Φυσικά, θα χαρώ ο κ. Παπανδρέου να δηλώσει και  δημόσια την υποστήριξη της Ελλάδας για την ένταξη της Βουλγαρίας στο Σέγκεν και, αν το 2011 ενταχθούμε, μπορούμε να πάμε στην Makaza για να εγκαινιάσουμε την επόμενη συνοριακή διάβαση, διότι τώρα, από βουλγαρικής πλευράς, θα ολοκληρώσουμε τα έργα εμπρόθεσμα. Ελπίζουμε και η ελληνική πλευρά να κάνει το ίδιο και έτσι, στις 9 Σεπτεμβρίου, όταν συμπληρώνονται τα 130 χρόνια από την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών μας, να πάμε μαζί στο Ivailovgrad και εκεί να πανηγυρίσουμε, εγκαινιάζοντας άλλη μια διάβαση. Είναι αλήθεια ότι, τώρα, θα τοποθετήσουμε σταθμούς ελέγχου, αλλά ελπίζουμε, όταν ενταχθούμε στο Σέγκεν, να τα απομακρύνουμε όλα αυτά. Θα ήθελα ν’ ακούσω κάτι τέτοιο από τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας. Ευχαριστώ.

Γ. Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Πρώτα απ’ όλα, να ευχαριστήσω τον κ. Borisov και την Κυβέρνηση, αλλά και τον Βουλγαρικό λαό, γιατί στις δύσκολες στιγμές που πέρασε η Ελλάδα, είχαμε πράγματι την αμέριστη υποστήριξή σας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αυτό το εκτιμούμε ιδιαίτερα.

Χαίρομαι  που μιλήσατε για το «stress test» των Τραπεζών. Οι ελληνικές Τράπεζες παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο και στην Βουλγαρία και βεβαίως και στα Βαλκάνια, και έχουν αναδειχθεί ισχυρές παρά τις δυσκολίες που περάσαμε ως χώρα. Κι αυτό, νομίζω, είναι μια διαβεβαίωση και προς τον Βουλγαρικό λαό, για τη σταθερότητα και την αναπτυξιακή προοπτική και της Βουλγαρίας, αλλά και των καλών οικονομικών μας σχέσεων.

Εμείς στηρίζουμε πάντα την ένταξη της Βουλγαρίας στο Σέγκεν, την πλήρη ένταξή της. Σ’ αυτό, μπορείτε να έχετε την απόλυτη διαβεβαίωσή μου, ότι θα σας στηρίξουμε, όταν έρθει η απόφαση, ώστε το συντομότερο δυνατόν, μέσα στο 2011, να είναι η Βουλγαρία πλήρες μέλος του Σέγκεν.

Και βεβαίως, θα συνεχίσουμε, όπως κάναμε πριν από λίγους μήνες, να ανοίγουμε διασυνοριακούς σταθμούς, διόδους, ώστε να υπάρχει αυτή η απρόσκοπτη ροή ανθρώπων και εμπορευμάτων μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, διότι είμαστε πια ένας κοινός χώρος. Συμμερίζομαι και συνυπογράφω αυτά τα οποία είπε ο Πρωθυπουργός, ο κ. Borisov, και συνεργαζόμαστε πολύ στενά σ’ αυτό τον τομέα.

Και στις 9 Σεπτεμβρίου, πράγματι θα γιορτάσουμε τα 130 χρόνια της διπλωματικής μας, αμοιβαίας αναγνώρισης, και αυτό θα είναι και μία πολύ καλή αφορμή για έναν ακόμα διασυνοριακό σταθμό.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ:  Να αντιλαμβανόμαστε κ. Πρωθυπουργέ ότι μετά από τη σημερινή συνάντηση, το σχέδιο Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης και η στάση σας σε σχέση με τον αγωγό αυτό, θα παραμείνει; Και προς τον κ. Παπανδρέου. Είστε αισιόδοξος για την υλοποίηση του σχεδίου Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης;

Β. BORISOV: Πάντα μιλούσαμε για το ίδιο πράγμα και έχουμε εκφράσει την κοινή μας θέση. Περιμένουμε τη διεθνή μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Αυτή είναι η θέση μας. Η ελληνική πλευρά, όπως βλέπετε, μοιράζεται και κατανοεί τη θέση μας αυτή.

Γ. Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Κατ΄ αρχήν, είμαστε πολύ ειλικρινείς μεταξύ μας και αυτό νομίζω είναι το βασικό στις σχέσεις μας. Εμείς έχουμε πει ότι παραμένει αμείωτο το ενδιαφέρον μας για τον αγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη. Παράλληλα, όμως, κατανοούμε τη θέση της Βουλγαρίας και, βεβαίως, των κατοίκων στο Μπουργκάς, για την προστασία του περιβάλλοντος και, περιμένουμε τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής μας μελέτης, μετά από την περιβαλλοντική μελέτη και της Βουλγαρίας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μιλήσατε για το θέμα των ελληνικών μπλόκων το χειμώνα;

Β. BORISOV: Για το θέμα αυτό δεν έχουμε μιλήσει, διότι ελπίζω ότι δεν θα υπάρχουν μπλόκα από εδώ και στο εξής, ούτε από την ελληνική, ούτε από τη βουλγαρική πλευρά των συνόρων.

Γ. Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Είχαμε όμως πολλές συνομιλίες όταν υπήρχαν τα μπλόκα και, πραγματικά, κατανοούμε τη δυσκολία και την ταλαιπωρία της Βουλγαρίας, καθώς ήταν μια δύσκολη στιγμή και για τη χώρα μας. Ελπίζουμε ότι θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τις αλλαγές που κάνουμε στη χώρα μας με τον πιο ομαλό τρόπο, διότι όλοι γνωρίζουμε πια ότι οι οικονομίες μας είναι αλληλοεξαρτώμενες και, συνεργασία, σημαίνει να σεβόμαστε ο ένας τις ανάγκες του άλλου.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Πρωθυπουργέ, κ. Παπανδρέου, μιλήσατε για το παρελθόν κι αυτό είναι σημαντικό πραγματικά για τις σχέσεις των δύο χωρών. Υπάρχει το παρόν και το μέλλον και αυτά, όπως γνωρίζετε κι εσείς πολύ καλά, διαδραματίζονται μέσα σε ένα πολύ δύσκολο οικονομικό περιβάλλον. Πώς οραματιζόσαστε αλήθεια αυτή την κοινή πορεία και το κοινό μέλλον των δύο λαών, έτσι ώστε να έχουμε ευημερία και ανάπτυξη στην περιοχή; Ευχαριστώ.

Γ. Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Στο παρελθόν, όπως είπε και ο Πρωθυπουργός, ο κ. Borisov, ακόμα και σε δύσκολες στιγμές, όταν βρεθήκαμε Ελλάδα και Βουλγαρία σε διαφορετικούς συνασπισμούς, σε διαφορετικά μπλοκ – αν θέλετε – συμφερόντων, υπήρχαν κυβερνήσεις, μεταξύ αυτών και του Ανδρέα Παπανδρέου, που θέλησαν να ανοίξουν τους δρόμους, να σπάσουν αυτό τον ψυχρό πόλεμο και να δημιουργήσουν στενές σχέσεις με τη Βουλγαρική Κυβέρνηση τότε, αλλά βεβαίως και με τον Βουλγαρικό λαό.

Αυτή την  ίδια βούληση έχουμε και σήμερα, αλλά βεβαίως έχουμε νέες συνθήκες. Θυμάμαι, μάλιστα, με τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου, είχαμε κατανοήσει όλοι στα Βαλκάνια πια, ότι μόνον όταν έχουμε μια ενιαία φωνή, θα μας ακούσει η Διεθνής Κοινότητα.

Σήμερα πια, δεν είμαστε μόνο γείτονες, αλλά και μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ. Έχουμε κοινό χώρο και μεγάλη ελευθερία διακίνησης προσώπων και εμπορευμάτων και, με την πλήρη ένταξη της Βουλγαρίας στο Σύμφωνο Σέγκεν, αυτό θα είναι ακόμα πιο εύκολο.

Αυτό δημιουργεί πάρα πολλές δυνατότητες. Ουσιαστικά, είμαστε ένας κοινός οικονομικός χώρος, άρα η συνεργασία μας στον τουρισμό, στον πολιτισμό, στο περιβάλλον, στα ενεργειακά, στην αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, παίρνουν νέες διαστάσεις και δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τους λαούς μας.

Ξέρω λοιπόν ότι υπάρχουν πολύ καλές σχέσεις  – μάλιστα, υπάρχουν πάρα πολλοί Βούλγαροι, που εργάζονται στην Ελλάδα – μεταξύ των λαών μας, αλλά θεωρώ ότι είμαστε στην αρχή αυτών των σχέσεων, ουσιαστικά, όπου ανοίγονται πολύ θετικοί ορίζοντες.

Θα έλεγα μάλιστα και κάτι ακόμα: σε αυτή την οικονομική κρίση, θα δούμε ότι η συνεργασία μας με τους γείτονές μας, μεταξύ μας, μεταξύ γειτόνων, θα είναι καθοριστικής σημασίας για την ανάκαμψη και την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, με έναν τρόπο που θα δώσει προοπτική και ελπίδα στους λαούς μας.

Β. BORISOV: Εγώ θα ήθελα να προσθέσω σε αυτά που είπε ο κ. Παπανδρέου, ότι οι μεταφορικοί άξονες, οι δρόμοι που κάνουμε τώρα, είναι πολύ σημαντικοί. Η σύνδεση μεταξύ του λιμανιού της Θεσσαλονίκης με το λιμάνι στο Λομ, στο Δούναβη, θα είναι ένας άξονας που θα χρησιμοποιείται πάρα πολύ. Οι σιδηρόδρομοι επίσης και οι σιδηροδρομικές γραμμές θα δώσουν τη δυνατότητα, ώστε τα φορτία από τα ελληνικά λιμάνια να φτάσουν μέχρι τον Καύκασο.

Από εμάς, απαιτείται να διατηρήσουμε τη φιλία μας και να μεριμνούμε για την ευημερία των λαών μας, διότι το 2011, είμαι σίγουρος ότι εμείς θα ενταχθούμε στο Σέγκεν και, τότε, δεν θα χρειάζεται να έχουμε δελτίο ταυτότητας πάνω μας, για να πηγαίνουμε από τη μία πόλη στην άλλη, ενώ τώρα το παίρνουμε μαζί μας, για να το δείχνουμε στην Αστυνομία στα σύνορα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Περιμένετε, είπατε, τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, το πρακτορείο «Rianovassi» όμως, χθες, ανακοίνωσε ότι η Βουλγαρία συμφώνησε να αποσβέσει τις υποχρεώσεις της επί του σχεδίου, ύψους άνω των 4 εκατομμυρίων.

Επικαλούμαι τον κ. Barkov της Transnet, ο οποίος ήταν εδώ σε διαπραγματεύσεις, αλλά τα βουλγαρικά ΜΜΕ δεν ενημερώθηκαν γι΄ αυτή την επίσκεψη. Διεξάγονται μήπως μυστικές διαπραγματεύσεις για την απόσβεση αυτών των υποχρεώσεων και, πραγματικά, θα τις αποσβέσουμε;

Β. BORISOV: Αν έχετε διαβάσει τα πρακτικά, εμείς εγκρίναμε κυβερνητική απόφαση – και γνωρίζω ότι είναι ανοιχτά αυτά τα πρακτικά, δεν είναι μυστικά, γι΄ αυτό τα δημοσιεύουμε, για να τα διαβάζει όποιος θέλει.

Πέρα απ΄  αυτό, επαναλαμβάνω ότι περιμένουμε τη διεθνή μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, αλλά αυτό κοστίζει χρήματα και, για να γίνει αυτό, οι τρεις χώρες που συμμετέχουν στο σχέδιο, πρέπει να δώσουν λεφτά, γι΄ αυτό έχουμε αυξήσει και το κεφάλαιο της εταιρείας.

Τι δεν  καταλαβαίνετε; Ποιο δεν είναι ανοιχτό από όλα αυτά τα θέματα και ποιο δεν είναι σε μέγιστο βαθμό στη δημοσιότητα; Από την Παρασκευή το βράδυ, στο πρόγραμμα «Πανόραμα», μέχρι την Κυριακή το βράδυ, στην «Ora Television», το επαναλαμβάνω αυτό συνεχώς και, τώρα πια, νομίζω ότι είναι ξεκάθαρο.

Ωστόσο, το ρωσικό πρακτορείο ισχυρίζεται ότι έχουμε συμφωνήσει. Γνωρίζετε εσείς τι ισχυρίζεται το Reuters και η Standard & Poor’s; Θέλουμε να σχολιάσουμε το Reuters, διότι έχω το κείμενο και θέλω να το σχολιάσω μαζί σας – το θέλετε το κείμενο; Είναι πάρα πολύ ωραίο.

Διότι τα ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων, δεν τα παρακολουθώ. Το Reuters, όμως, τη Standard & Poor’s και το Bloomberg, τα παρακολουθώ καθημερινά και λένε αυτά τα πρακτορεία ότι διατηρήσαμε στο 10% τον εταιρικό φόρο, που είναι το χαμηλότερο επίπεδο σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, για να προωθηθεί η ανάπτυξη. Έτσι βλέπουν τα πράγματα στο Bloomberg.

Στο Reuters, το ρίσκο υποβαθμίζεται και είναι πολύ χαμηλότερο από ό,τι σε άλλες χώρες, όπως στη Λιθουανία, τη Λετονία, την Ρουμανία και τα λοιπά. Θέλετε να σας διαβάσω κι άλλα;

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ερώτηση προς τον κ. Παπανδρέου. Κύριε Παπανδρέου, αν η διεθνής μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων είναι αρνητική, αυτό θα σήμαινε το τέλος του σχεδίου; Και θεωρείτε ότι τον Μάρτιο του 2011, η Βουλγαρία θα ενταχθεί στο Σέγκεν;

Γ. Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Πρώτα απ’ όλα, να πω ότι εμείς στηρίζουμε την πλήρη ένταξη της Βουλγαρίας στο Σέγκεν το 2011 και, ελπίζω ότι θα είναι κοινή απόφαση όλων όσοι συμμετέχουν στο Σέγκεν, ώστε πράγματι να αρθούν όλα τα εμπόδια στη συνεργασία μας. Αν θέλετε, ειδικά για την Ελλάδα, θα είναι πολύ σημαντικό αυτό το γεγονός, διότι τότε, όπως είπε και ο Πρωθυπουργός σας, η ευκολία πρόσβασης θα είναι πάρα πολύ μεγάλη.

Όπως σας  είπα, εμείς περιμένουμε και θα σεβαστούμε τις αποφάσεις. Όχι μόνο τις προτάσεις για το περιβάλλον, το οποίο κι εμείς σεβόμαστε, το θέμα του περιβάλλοντος είναι και για εμάς σημαντικό, αλλά βεβαίως θα σεβαστούμε και τις αποφάσεις της Βουλγαρίας σε ό,τι αφορά τον Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη.

Θέλω όμως να πω ότι, πιστεύω πως οι σχέσεις μας δεν πρέπει να χαρακτηριστούν μόνο από την υπόθεση του Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη, είτε έχει θετική, είτε έχει αρνητική εξέλιξη.

Σκεφθείτε πόσες δυνατότητες έχουμε στην ανάπτυξη, στον τομέα του πολιτισμού, τις κοινές μας ρίζες, αλλά και στον τομέα του τουρισμού, με το να μπορούμε εμείς, οι Έλληνες, να ερχόμαστε τακτικά να σας επισκεπτόμαστε, ιδιαίτερα τα ωραία βουνά σας τον χειμώνα, και εσείς, τις παραλίες μας.

Επίσης, στα προϊόντα μας, τα γεωργικά και τα κτηνοτροφικά, στα πανεπιστήμιά μας, γενικότερα στην ενεργειακή πολιτική όπου, ούτως ή άλλως, θα έχουμε μια συνεργασία, άσχετα από την εξέλιξη, θετική ή αρνητική, στον Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη.

Και βεβαίως, κοινές επενδύσεις, που θα μπορέσουμε να προσελκύσουμε σε έναν κοινό χώρο. Γιατί ένας επιχειρηματίας που θέλει να επενδύσει, θα δει ότι εδώ είναι ένας κοινός χώρος, όπου υπάρχει μια μεγαλύτερη αγορά, βεβαίως όχι μόνο Ελλάδας – Βουλγαρίας, αλλά και ευρύτερα των Βαλκανίων. Γι’ αυτό και προωθούμε την προσπάθεια ένταξης των υπολοίπων Δυτικών Βαλκανίων μέχρι το 2014 στην Ε.Ε.

Άρα, λοιπόν, ας δούμε αυτές τις προοπτικές, οι οποίες είναι πολύ σημαντικές και, νομίζω ότι βάζουμε γερές βάσεις σήμερα, με αυτή την ιστορική συνάντηση εδώ, στη Σόφια. Και πάλι ευχαριστώ τον Πρωθυπουργό, κ. Borisov.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Προς τους δύο Πρωθυπουργούς. Ήδη, έγινε λόγος για την σημασία των ενεργειακών σχεδίων συνεργασίας των δύο χωρών, που είναι ξεκάθαρο, ορατό, ως οικονομικό συμφέρον, ως αύξηση του γεωπολιτικού κύρους των δύο χωρών. Ποια είναι η αξιολόγησή σας σε ό,τι αφορά τους αγωγούς, για την εξασφάλιση ενέργειας για την ενωμένη Ευρώπη;

B. BORISOV: Σε ό,τι αφορά τους αγωγούς, έχουμε εξαντλήσει τα πάντα. Σε ό,τι αφορά το Ναμπούκο, έχουμε τον χάρτη των δρόμων. Τώρα πρόκειται να ιδρύσουμε την εταιρεία, που θα οικοδομήσει τον αγωγό στην Βουλγαρία. Έχουμε στείλει στην Αυστρία όλα τα έγγραφα και έχουμε την ευρωπαϊκή υποστήριξη. Σε ό,τι αφορά το Ναμπούκο, έχουμε κάνει τα πάντα.

Σε ό,τι αφορά τη νότια ροή, επίσης, έχουμε ετοιμάσει την πορεία του αγωγού. Θα συμφωνήσουμε πόσα τετραγωνικά μέτρα αέριο πρέπει να βάλουμε, τι παλιούς αγωγούς θα χρησιμοποιήσουμε, που συνεχίζουν να φέρνουν αέριο προς την Τουρκία και την Ελλάδα, και οι άλλες ποσότητες θα πάνε προς την Ευρώπη. Εκεί, οι σωλήνες είναι 50% στη Ρωσία και στη Βουλγαρία.

Σε ό,τι αφορά αυτά τα ενεργειακά προγράμματα, έχουμε απόλυτη αρμονία και έχουμε κοινό συμφέρον να γίνουν αυτά τα προγράμματα.

Γ. Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Νομίζω ότι πρέπει  να βάλουμε τα ενεργειακά θέματα και σε μια ευρύτερη πολιτική, που όλοι μας έχουμε στην Ευρώπη. Πρώτα απ’ όλα, όπως ξέρετε, και η κάθε χώρα, αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει μια πολιτική διεύρυνσης των ενεργειακών πηγών. Και γι’ αυτό, σίγουρα, και η Βουλγαρία, αλλά και η Ελλάδα, προχωρούμε για να δούμε και τις διάφορες πηγές ενέργειας, από τις οποίες μπορούμε να αντλήσουμε για τις ανάγκες μας, ή να είμαστε και δίαυλοι για την υπόλοιπη Ευρώπη.

Γι’ αυτό, δεν μιλάμε μόνο για τον Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη, μιλάμε και για τον South Stream, μιλάμε και για την IGB, που είναι μια συνεργασία μεταξύ Αζερμπαϊτζάν, Τουρκίας, Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ιταλίας. Επιπλέον, εμείς έχουμε συνεργασία αυτή τη στιγμή και με το Κατάρ, αλλά έχουμε ξεκινήσει και μια συνεργασία και συζήτηση και με τη Λιβύη.

Δεύτερον, η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί και είναι πρωτοπόρα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πιστεύω ότι εκεί είναι το μέλλον. Το μέλλον για το περιβάλλον μας, το μέλλον για τη μεγαλύτερη αυτονομία των χωρών μας, το μέλλον για ένα άλλο μοντέλο ανάπτυξης, που διασφαλίζει μια ποιότητα ζωής, θα έλεγα και το μέλλον για χώρες που έχουν και σημαντικές πηγές, όπως είναι η Βουλγαρία και η Ελλάδα, είτε από γεωθερμικές πηγές, είτε από αιολικές πηγές. Και νομίζω ότι και εδώ μπορούμε να συνεργαστούμε, όχι απλώς στην εγκατάσταση δικτύων, αλλά και στην ανάπτυξη και τεχνογνωσία της δικής μας τεχνολογίας σε αυτό τον τομέα.

Μάλιστα, εμείς παίρνουμε και μια πρωτοβουλία για τη Μεσόγειο και, βεβαίως, αφορά και στη Βουλγαρία, τους επόμενους μήνες, ενόψει και της συζήτησης που θα γίνει στο Μεξικό για την κλιματική αλλαγή. Γιατί η Μεσόγειος, η περιοχή μας, θα πληγεί πάρα πολύ από τις κλιματικές αλλαγές και, είναι ανάγκη να συνεργαστούμε στενά, για να μπορέσουμε να έχουμε μια κοινή πολιτική, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Σε αυτό το πλαίσιο, νομίζω, πρέπει να συζητάμε τις όποιες αποφάσεις μας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Παπανδρέου, εσείς συνδέσατε το σύστημα συναγερμού πλημμυρών με την ίδρυση νέων υδάτινων σταθμών. Αυτό σημαίνει ότι θέλετε να χτίσετε καινούργιους τέτοιους σταθμούς; Και νομίζετε ότι η ενεργειακή πολιτική ρωσικού τύπου είναι επικίνδυνη για τα Βαλκάνια;

Γ. Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Δεν κατάλαβα ακριβώς την ερώτηση, αλλά θα προσπαθήσω να απαντήσω. Πρώτα απ’ όλα, έχουμε κοινούς υδάτινους πόρους και είναι προς το συμφέρον μας να τους προστατέψουμε, κατ’ αρχήν, γιατί είναι μια πολύ σημαντική πηγή ζωής. Είναι σημαντική πηγή για την αγροτική μας ανάπτυξη, είναι σημαντική πηγή για την υγεία των πόλεων και της επαρχίας μας, είναι σημαντική πηγή για τον τουρισμό μας, είναι σημαντική πηγή για την ύδρευση και άρδευση, για τις θάλασσές μας, για την καθαρότητα των θαλασσών μας, ακόμη και για τη διατροφή μας.

Είναι λοιπόν προς όφελός μας να συνεργαστούμε σε αυτό τον τομέα και να έχουμε οφέλη και οι δύο πλευρές.

Αναφέρθηκα στις πλημμύρες. Έχουμε τα τελευταία χρόνια στον Έβρο, ιδιαίτερα στην περιοχή γύρω από το ποτάμι, αγροτικές περιοχές οι οποίες πλημμυρίζουν, λόγω των βροχοπτώσεων και των έντονων καιρικών φαινομένων, αλλά και της αδυναμίας, από την πλευρά της Βουλγαρίας, να μπορέσει να ελέγξει αυτά τα φαινόμενα.

Εδώ, χρειάζεται μια συνεργασία, διότι πράγματι πλήττονται εκατοντάδες χιλιάδες στρεμμάτων γεωργικών εκτάσεων και στην Ελλάδα και, από την άλλη πλευρά, στην Τουρκία, με πολύ μεγάλες ζημιές, τόσο μεγάλες, μάλιστα που, πολλές φορές, οι αγρότες σκέφτονται να φύγουν από τις περιοχές και να εγκαταλείψουν τη γη τους.

Άρα, χρειάζεται μια συνεργασία, η οποία θα είναι προς αμοιβαίο όφελος και από την οποία έχουμε πολλά να κερδίσουμε. Έχουμε συμφωνήσει με τον κ. Πρωθυπουργό, να δημιουργήσουμε κοινές Επιτροπές εμπειρογνωμόνων, προκειμένου να τα εξετάσουν αυτά, για να δούμε από εδώ και πέρα πώς θα τα αντιμετωπίζουμε πιο αποτελεσματικά.

Είμαστε ευτυχείς που βρισκόμαστε σήμερα στη Σόφια, πραγματοποιώντας την πρώτη συνάντηση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Βουλγαρίας.

Μαζί μου, έχουν έλθει πολλά μέλη της Ελληνικής Κυβέρνησης, γεγονός που αντικατοπτρίζει το εύρος των τομέων συνεργασίας μας σήμερα, αλλά και τη μελλοντική συνεργασία των δύο χωρών.

Τα τελευταία χρόνια, οι σχέσεις Ελλάδας – Βουλγαρίας έχουν κάνει ένα θετικό, ένα ποιοτικό άλμα: από φίλοι, γίναμε στρατηγικοί εταίροι. Μέσα από κοινές μας επιλογές, δημιουργήσαμε ένα σημαντικό προηγούμενο στα Βαλκάνια, αλλά και πέραν αυτών, στην ευρύτερη περιοχή.

Σημασία έχει να δούμε  την πορεία των διμερών μας  σχέσεων και μέσα από την ιστορία. Ζήσαμε δύσκολες στιγμές, όταν βρισκόμασταν και σε αντίπαλα στρατόπεδα στο παρελθόν, ενώ αποτελέσαμε και πηγή αστάθειας. Γι’ αυτό, η πρόοδος αυτή που έχουμε καταφέρει συνιστά ένα ακόμα πιο ηχηρό μήνυμα για όλες τις χώρες της περιοχής – ένα πολύτιμο παράδειγμα.

Η στενή σχέση των  δύο χωρών και λαών μας είναι, πιστεύω, πυλώνας σταθερότητας στα Βαλκάνια και ευρύτερα, θα έλεγα, στην Ευρώπη, διότι αντλώντας από το παράδειγμα των δύο χωρών μας, η Ελλάδα συνέλαβε και προωθεί τη λεγόμενη «Ατζέντα 2014», για τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων. Μια πρωτοβουλία, που στηρίζεται στα ευεργετικά οφέλη της δυναμικής που αναπτύσσεται από την προσέγγιση των υποψηφίων χωρών στις ευρωπαϊκές δομές και αξίες, για την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Φέτος, αγαπητέ Πρωθυπουργέ, συμπληρώνονται 130 χρόνια διπλωματικών σχέσεων Ελλάδας – Βουλγαρίας. Αυτές, κατά τη διεθνή πρακτική, αποτελούν και τη βάση για κάθε είδους συνεργασία των δύο χωρών. Σήμερα, δίνουμε μια σημαντική ώθηση σ’ αυτή την άριστη συνεργασία των χωρών μας, σε μεγάλο εύρος τομέων.

Επιτρέψτε μου να αναφερθώ ενδεικτικά στον οικονομικό και τον  ενεργειακό τομέα. Ως εμπορικοί εταίροι, έχουμε αναπτύξει μια δραστηριότητα, ο οικονομικός όγκος της οποίας άγγιξε το 2009 το ποσό του 1,8 δισεκατομμυρίου ευρώ. Έχουμε παρουσία περίπου 1.500 ελληνικών εταιρειών στη Βουλγαρία και αυτό μεταφράζεται και σε απευθείας επενδύσεις, ύψους 2,8 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Άρα, η συνεργασία μας στον εμποροοικονομικό τομέα εμφανίζεται απολύτως ικανοποιητική. Δεν παύει, ωστόσο, να διατηρεί πολλά περιθώρια για περαιτέρω ανάπτυξη, προς όφελος και των δύο χωρών μας. Κι αυτό, ακριβώς επειδή είμαστε πια ένας κοινός χώρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και η γειτνίαση μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας είναι ένα συγκριτικό όφελος που έχουμε οι δύο χώρες.

Στον ενεργειακό τομέα, έχουμε αναπτύξει μια πολύ στενή συνεργασία. Η πολυπλοκότητα που παρουσιάζουν συχνά τα μεγάλα ενεργειακά σχέδια εξηγείται από την ανάγκη να ικανοποιούν ποικιλία παραμέτρων, από την γεωπολιτική, την τεχνική, την οικονομική, μέχρι και την περιβαλλοντική διάσταση.

Σε κάθε περίπτωση, οι δύο χώρες συμπίπτουμε στην ευαισθησία μας για το περιβάλλον. Υπογραμμίζω συνεχώς ότι, έχω θέσει την προστασία του περιβάλλοντος και την πράσινη ανάπτυξη, για εμάς, για την Ελλάδα, ως στρατηγικές προτεραιότητες της Κυβέρνησής μου.

Όσον αφορά το σχέδιο κατασκευής του αγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη, η Ελλάδα διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον για την υλοποίησή του. Περιμένουμε βεβαίως τις περιβαλλοντικές μελέτες, τις οποίες και εσείς διεξάγετε.

Με την ίδια στρατηγική προτεραιότητα, αλλά και ευαισθησία, προσεγγίζουμε και τα δύο, επίσης πολύ σημαντικά, κοινά σχέδια ενεργειακής φύσεως, τους αγωγούς φυσικού αερίου South Stream και την IGB, δηλαδή Interconnector Greece – Bulgaria, που αποτελεί παρακλάδι του ITGI, δηλαδή Interconnector Turkey – Greece – Italy.

Η πραγματοποίηση αυτών  των έργων θα συνθέσει το πλαίσιο  της ευρύτερης παρουσίας της  Ελλάδας και της Βουλγαρίας στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο χάρτη ενέργειας.

Αγαπητέ κ. Πρωθυπουργέ, πρόσφατα, η Ελλάδα ήρθε αντιμέτωπη με επιπτώσεις τόσο της διεθνούς οικονομικής κρίσης, όσο και με επιπτώσεις επιβλαβών για την οικονομία της καταστάσεων και επιλογών.

Λίγες μέρες μόνο μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας, αναγκαστήκαμε ως Κυβέρνηση να αναπτύξουμε ένα σχέδιο σταθερότητας, με βάση το οποίο και λάβαμε δραστικά μέτρα, απαραίτητα για την στήριξη της οικονομίας.

Προωθούμε μεγάλες αλλαγές, οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν πολύ σύντομα και είναι κυρίως διαρθρωτικές. Φιλοδοξία μας είναι – και ρεαλιστικός στόχος σήμερα πια – η χώρα να μπει σε δρόμο δημοσιονομικής σταθερότητας, αλλά και μιας ανάπτυξης βιώσιμης και ανταγωνιστικής, καθώς και να μεταδώσει ένα μήνυμα εξόδου από την κρίση, θα έλεγα, και ελπίδας, ακόμα και σε διεθνές επίπεδο.

Ήδη, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών για την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού, το α’ εξάμηνο του 2010, έχουμε καταφέρει δραστική μείωση του ελλείμματος κατά 45,4%, δηλαδή ακόμα μεγαλύτερη μείωση από τον στόχο που είχαμε βάλει, που ήταν 39,5%.

Συνεπώς, η πρόσφατη θετική αξιολόγηση του EUROGROUP, όσο και οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Οικονομικών, αποτελούν σαφείς ενδείξεις ότι, η Ελλάδα είναι μια χώρα αξιόπιστη, υπεύθυνη απέναντι στις διεθνείς της υποχρεώσεις, που χτίζει ξανά σε στέρεες βάσεις την φερέγγυα εικόνα της, η οποία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την οριστική έξοδο από την κρίση και για τη θετική μας συμβολή στις σημερινές διεθνείς προκλήσεις.

Κλείνοντας, θα ήθελα να εκφράσω την πεποίθησή μου ότι σήμερα ανοίγουμε ένα σημαντικό, αλλά και νέο κεφάλαιο στις διμερείς μας σχέσεις. Ξέρω ότι οι συνομιλίες μας θα είναι αμοιβαίως επωφελείς, θα καρποφορήσουν πρωτοβουλίες καινούργιες, που σήμερα λαμβάνουν θεσμική έκφραση μέσω της υπογραφής αρκετών συμφωνιών.

Θα ήθελα να σε ευχαριστήσω Boyko για την φιλοξενία, να ευχαριστήσω την ηγεσία της φίλης Βουλγαρίας. Και επιφυλάσσομαι για την ανταπόδοση, στο εγγύς μέλλον, στην Ελλάδα.

Καλώς σε βρήκαμε.